Pusula’da Bugün: Yarından Sonra

“Yarından Sonra” (The Day After), ABD Başkanı Ronald Reagan’ın isteğiyle geliştirilen Yıldız Savaşları ve benzer projelerle soğuk savaş geriliminin yüksek seyrettiği dönemde çekilmiş bir filmdir. Filmde, 1980’li yılların başında nükleer savaşın gerçekleştiğini görürüz. Olayları ABD Kansas’ta yaşayanların gözünden izler, dehşete düşeriz… Kabul, durum bu kadar vahim değil ama olası bir “Brexit” kararının, buna pek de hazır olmayan piyasalarda ciddi hasar yaratması mümkün. Bugün böyle bir senaryoda neler beklememiz gerektiğini tartışacağız.

1983’te ABC kanalında yayınlanan “The Day After” filminin konusunu özetleyelim: Sovyetler, Batı Berlin’i kuşatır. Bunun üzerine Basra Körfezi’nde Sovyet ve Amerikan donanmaları çatışmaya girer. Sonunda Amerikan füzeleri, nükleer başlıklarıyla Sovyetleri hedefleyerek havalanır. Arkasından Sovyet nükleer füzeleri de, Amerikan kentlerine düşmeye başlar. Film, nükleer savaştan bir gün sonrasını işler… Kentler yıkılmış, şehirlere radyasyon bulutları çökmüştür, insanlar şok içinde, yavaş yavaş öldüklerinin bile farkında değillerdir. İşte bu film milyonlarca Amerikalıyı nükleer silahlanma yarışının olası sonuçları konusunda belki de ilk defa dehşete düşürmeyi başarmıştır. Hatta iddialara göre Başkan Reagan bu filmi izledikten sonra nükleer silahların azaltılması için harekete geçmiş ve Sovyetler Birliği’yle görüşmeleri başlatmıştır.

Filmde izlediğimiz karakterlerden biri olan Dr. Oaks, bombalar düştüğünde hastaneye gitmek üzere yoldadır. Görevinin başına geçmeyi başardıktan sonra, hastalarından biri olan hamile bir kadınla yaptığı konuşmayı izleriz. Kadın çocuğunu doğurmak istememektedir. “Bana bir sebep söyle” der. “Bana umuttan bahset, bana neden hala burada insanlara yardım etmek istediğini söyle”. Oaks önce sessiz kalır… Sonra “bilmiyorum” der.

Bu etkileyici filmden bugüne, piyasalara geldiğimizde belki Dr. Oaks’a verebileceğimiz basit bir yanıt vardır: “Piyasalarda senaryolar bitmez, umutlar tükenmez”. Mesela günlerdir izlediğimiz, her gelen anket sonucuyla hop oturup hop kalktığımız piyasalarda “Brexit” konusu malumunuz en önemli gündem maddesi. Evet, piyasa haber akışına hassas ama fiyatlamalara baktığımızda kimse bir “felaket” beklemiyor. Daha önce de yazmıştık, Brexit dünyanın sonu değil, bir “The Day After”dan bahsetmiyoruz, ama abartmayı seven piyasalardan ilk günlerde alacağınız izlenim çok farklı olmayacak muhtemelen. İşte biz de ekip olarak oturduk, bu senaryoda piyasalarda ne beklememiz gerektiğine dair ayrıntılı tahminler yaptık.

Dün yayınlanan anketlere göre AB’den ayrılma-kalma yanlıları gene başabaş, kararsızlar da hala %10 civarında. Piyasa fiyatlamalarında geçtiğimiz iki hafta içinde önemli oynamalar gördük, fakat şurası net ki piyasanın ana beklentisi hala İngiltere’nin AB’de kalmayı tercih edeceği yönünde. Bu şu demek: İngilizler tersi yönde bir karar alırlarsa piyasalar çok karışacak, zira uç risk (tail risk) tabir edilen bir olay gerçekleşmiş olacak ve biliyoruz ki böyle durumlarda piyasa fiyatlamaları çok sert olabilir…

Aşağıda yer alan tabloda, böyle bir senaryo için Cuma gününden itibaren ne beklememiz gerektiğine dair tahminlerimizi görebilirsiniz. İlk tepkilerin düşündüğümüzden çok daha sert olması olasılığını göz ardı etmiyoruz. Bu nedenle rakamlar düşündüğümüzden daha farklı olabilir. Ancak bu durumda dahi merkez bankalarının ve olası piyasa tepkilerinin hemen hemen aynı olacağını varsayıyoruz. Bu nedenle rakamlara yön tahmini olarak bakmak daha sağlıklı olacaktır.

Son olarak, ilk günün ardından merkez bankalarının tepkilerinin aşağıda yer alan tahminlerimizden çok daha agresif olması olasılığını da unutmayalım. Bunun sonucunda piyasalarda şu ankinden de fazla likidite olacak ve tüm dünyada düşük faiz dönemi beklenenden, planlanandan çok daha uzun sürecek. Bu, kuşkusuz 3 ayın da ötesine geçecek bir değişim demek. Bu yüzden gelişmeleri zaman içinde görerek değerlendirmek daha sağlıklı. Yine de baz senaryomuzun İngiltere’nin AB’de kalacağı yönünde olduğunu tekrar vurgulayalım.

Güzel bir hafta geçirmeniz dileğiyle…

Tufan CÖMERT

Araştırma Direktörü

tcomert@garanti.com.tr

Pusula’da Bugün: "Oyun Planı"

 22.05.2017 11:49

Geçen hafta sonuna doğru bazı gelişmeler piyasalarımızı olumsuz etkiledi. Genel olarak piyasalar bu haftaya hızla toparlanarak başlıyorlar diyebiliriz. Yine de bu hızlı hareket bize gösteriyor ki, sebep ne olursa olsun, ara ara durup nasıl bir dünyada olduğumuzu hatırlamakta fayda var.

Pusula’da Bugün: "Şüyuu Vukuundan Beter"

 18.05.2017 10:10

Göreve geldiğinden bu yana tutarsız açıklamaları ile pek de güven telkin etmeyen ABD’nin 45. Başkanı Donald Trump, gelişiyle piyasaları sarsmıştı. Görünen o ki piyasa şimdi de Trump’ın görevden alınması olasılığı ile bir kez daha sarsılıyor. Aslına bakarsanız şu anda herkesin ilk gündem maddesi olan Trump’ın azli konusu, “şüyuu vukuundan beter” deyimine çok uygun…

Pusula’da Bugün: "Bakış Açısı"

 16.05.2017 11:22

Dün Picasso’nun Oturan Kadın isimli tablosu New York’ta düzenlenen bir müzayedede $45 milyona satıldı.  II. Dünya Savaşı sırasında Naziler tarafında kaçırılan bu tablo, Fransız direnişçiler tarafından son anda kurtarılmıştı. 6 yıl önce de müzayedeye çıkan tablo, $26 milyondan satılmıştı. 6 yılda dolar bazında %73 getiri… Hiç fena değil, ama finansal piyasalarda yeterince uzun süre beklerseniz daha da cazip getiriler söz konusu…