Breadcrumbs

Pusula’da Bugün: "Küçük Hayaller”

 16.11.2017 11:00

Hepimiz hayal kurarız. Milyonların sevgilisi bir oyuncu, müzisyen olmayı isteriz. Ya da çok başarılı ve zengin bir işadamı olmak, bir bilim insanı olarak adımızı tarihe yazdırmayı hayal ederiz... Bazılarımızın hayalleri bu kadar büyük değildir. Yine de önemli olan bu hayalin peşinde koşmaktır. Mesela, Gregory  Packer gibi medyada kendine yer bulmayı yaşamınızın amacı haline girebilirsiniz. Ya da TL’nin değerleneceği günlerin hayaliyle yaşayabilirsiniz…

Pusula’da Bugün: "Uzlaşmalı Vadeli Döviz İşlemleri Hakkında Bilmek İstediğiniz Her Şey”

 14.11.2017 09:29

Dün TCMB Başkan Yardımcısı Erkan Kilimci, Merkez Bankası’nın yakın bir zamanda uzlaşmalı vadeli döviz işlemlerine-non-deliverable forward (NDF) contracts- başlamayı planladığını açıkladı. Piyasalarda kısaca NDF olarak geçen bu işlemler ile şirketlerin döviz riskinin yönetilmesi amaçlanıyor. Bugün bu konuya derinlemesine bakıp NDF’ten ne beklememiz, ne beklemememiz gerektiğini tartışacağız.

Pusula’da Bugün: "Benim Balonlarım Vardı”

 13.11.2017 11:55

Küresel borsalarda neredeyse bir yıldır süren ralli için “son yılların en sevilmeyen rallisi” diyenleri duymuşsunuzdur. Bunu diyenlerin bir çoğu aynı zamanda “piyasalarda çok büyük bir balon” oluştuğunu da iddia ediyorlar. Endekslerin geldiği seviyeler, tahvil faizlerinin bir türlü yükselememesi, hatta bitcoin çılgınlığı bu kaygıları besliyor. Bunlara balon diyenlere göre çok büyük bir çöküş bizi bekliyor. Acaba kötümserler haklı olabilirler mi?

Pusula’da Bugün: "İyi Niyet”

 10.11.2017 09:45

Bir konuda çok istekli ve hırslı olmanın başarıya ulaşmaya yettiği düşüncesi ile filmlerde sık sık karşılaşırız: Ufak bir taşra kasabasındaki lisenin basketbol takımı ülke şampiyonu olur, dans etmeyi bilmeyen kalastan hallice bir delikanlı partneriyle yarışmaya katılıp birinci çıkar, çengele asılı karkas eti yumruklayarak dünya ağır sıklet boks şampiyonu ile baş etmek mümkündür… Filmler güzeldir de, gerçekler acıdır: Sadece iyi niyet ve azim sizi bir yere kadar götürür, sonucu garantilemez. Bunun için başka şeylere de ihtiyacınız vardır…

Pusula’da Bugün: "Olasılıksız”

 07.11.2017 11:30

Bir yarışmadasınız ve önünüzde 3 adet kutu var. Bunlardan birinin içinde büyük ödül olarak bir otomobil var. Diğer iki kutuda ise alakasız iki ödül sizi bekliyor: Bir adet kavun ve bir kirpi yavrusu. Bu kutulardan birini, içinde otomobil olacağı ümidiyle seçtiniz. Tam kutunuz açılırken sunucu müdahale etti, seçtiğiniz kutu yerine diğer iki kutudan birini açtı ve bu kutudan kirpi yavrusu çıktı. Sonrasında size döndü ve sordu: “Seçtiğin kutuyu mu açalım, yoksa diğer kutuyu mu seçmek istersin?” Eve ya yeni bir otomobille döneceksiniz ya da bir adet kavunla. Hangi kutuyu seçersiniz?

Pusula’da Bugün: "Uyumsuz Üçlü”

 02.11.2017 12:11

Piyasalarda sık sık bazı ülkelerin çeşitli kriterlere göre sınıflandırılıp birlikte paketlendiği tanımlamalar, kısaltmalar, gruplamalar görürüz: “Kırılgan Beşli”, “BRICS”, ”G3”, “Öncü Piyasalar” gibi… Türkiye de yıllardır bu gruplara bir şekilde dahil edilir. Sürekli dahil olduğumuz bazı gruplar olmakla birlikte, son dönemdeki piyasa hareketlerine istinaden yurt içine özel yeni bir tanımlama yapabiliriz: Uyumsuz Üçlü…

Pusula’da Bugün: "Yanlış Yere Odaklanmak”

 01.11.2017 10:50

Bazen önemsiz konulara hak ettiklerinden çok daha fazla vakit harcıyoruz. Bugünkü FOMC toplantısından çıkacak karar, yeni Fed Başkanı’nın kim olacağı, hatta yılsonunda bizde enflasyonun ne olacağı dahi bu gereğinden fazla konuşulan şeylere örnekler... Eğer bir konu gelecek fiyatlamaları değiştirecek nitelikteyse önemlidir, değilse belki de dikkatimizi başka şeylere yönlendirsek daha iyi.

Pusula’da Bugün: "Döngü”

 30.10.2017 11:34

Piyasalarda karşılaştığımız olaylara yatırımcıların verdikleri tepkiler çoğu zaman bir döngüden ibarettir. Bu döngünün neresinde olduğumuza göre piyasanın bir sonraki adımını tahmin etmemiz mümkün olabilir. Elbette tarih her zaman tekerrür etmez ama hazırda bir oyun planımızın olmasının ne sakıncası olabilir ki?

Pusula’da Bugün: "Dengeler, Dengeler...”

 27.10.2017 10:44

Güne TL’de değer kaybı ile başlıyoruz. Bunu bir çok etkene bağlayabiliriz, ancak en azından dünden bugüne en önemli mesele dolarda görülen küresel değerlenme. Bu değer kaybında yalnız olmadığımızı bilmek belki bir nebze içimizi rahatlatabilir, ama tabi döviz borcu olanların bundan teselli bulacaklarını da iddia edemeyiz. Dünkü ECB toplantısının bu tatsız havada önemli bir payı var. Bu ortamda TCMB’ye haksızlık edilmemeli. TCMB aslında dün önemli mesajlar verdi, mesele bunlar üzerinde biraz düşünebilmekte…

Pusula’da Bugün: "Duvardaki Silah”

 26.10.2017 11:04

Rus yazar Anton Çehov’a atfedilen bir söz vardır: “Bir oyunun ilk perdesinde duvarda asılı bir silah varsa, o silah son perdede mutlaka patlar.” Çehov bunu bir hikayedeki ayrıntıların bütüne katkıda bulunması gerektiğini ifade etmek için söylemiştir. Bir ayrıntı gereksizse, hikayeden çıkarılmalıdır. Bu ilke zaman içinde biraz anlam kaymasına uğrayarak “bir konuda bir şey yapacağını söylüyorsan yapmalısın”a döndü. Bugün hayatımızı etkileme potansiyeline sahip iki merkez bankası kararına bu gözle bakacağız.

Pusula’da Bugün: "Concordski”

 24.10.2017 10:49

Görünürde olanlarla gerçekte olanlar arasındaki farkı bilmek her zaman her yerde önemli... Derinlemesine bir analiz, ya da ileriye dönük bir tahmin için görünürde olanın ötesine geçmek, başka şeylere de bakmak gerekir. TL’deki değer kaybına yüzeysel açıklamalar bulmadan önce Concorde’un rakibi Tu-144’ün hikayesine bakalım isterseniz…

Pusula’da Bugün: "Hesap Kitap”

 19.10.2017 11:14

Yatırım yaparken en baştan belirlememiz gereken bazı şeyler vardır: Yatırımımızın hedefini, bu hedefe ulaşmak için bekleyebileceğimiz azami süreyi, beklentimiz yanlış çıkarsa da zarar durdur seviyemizin ne olacağını belirlemeliyiz. Bunlar zaman içinde güncellenebilir, ama ilke hiç değişmemeli: Hesap kitap yapmadan bir yatırıma girilmez. Hesap kitap yapmadan afaki açıklamalar yapmak da bir Hazine Bakanı’na hiç yakışmaz…

Pusula’da Bugün: "Bir Tercih Olarak “İyimserlik”"

 17.10.2017 11:17

Günlük hareketlere baktığımızda piyasalar çok hareketli, her an izlenecek bir haber, verilecek bir tepki var, değil mi? Buna biraz daha uzun bir zaman diliminde baktığımızda ise hemen hemen tüm oynaklık göstergeleri tarihi diplerine yakınlar. Bu, hem iyi, hem de korkutucu. İyi, çünkü piyasalardaki iyimserliğin dozunu gösteriyor ve buna bakarak diyebiliyoruz ki “piyasalar için olumlu görüşümüzü koruyoruz”. Kötü, çünkü biliyoruz ki herkes aynı gemideyken bir şeyler ters giderse yeterince kurtarma sandalı olmayacak. Peki ya bir tercih yapmamız gerekirse?

Pusula’da Bugün: "Acı Gerçekler"

 16.10.2017 10:48

Hayatta sevsek de sevmesek kabullenmemiz gereken bazı şeyler var. Mesela kendimizi mükemmel sanırız, ama değiliz. Kendimizi zeki, mantıklı, sonuç odaklı görmeyi çok isteriz ama gerçek bu değil. Bu yılın Nobel Ekonomi Ödülü’nü alan Richard Thaler’in davranışsal ekonomi dalındaki çalışmaları bu acı gerçekleri ortaya koyuyor: Hepimiz kusurluyuz! Tüm kusurlarımıza rağmen yatırımcılar olarak son dönemde doğru yaptığımız bir şey varsa o da hisse piyasasına olan ilgimiz…

Pusula’da Bugün: "Normal Şartlar Altında"

 12.10.2017 10:16

1 atm basınç, 0 santigrat derecelik ortam koşullarını temsil eden “normal şartlar altında” kavramı iktisat açısından pek bir şey ifade etmez. Zira iktisat bir çok parçası birbirinden farklı hareket eden bir sisteme makul açıklamalar getirip, bunlarla ilgili tahmin üretme işidir. İktisatçılar aynı veriye bakıp farklı sonuçlar çıkarabilirler ve bu yüzden tahminler arasında dağlar kadar fark olabilir. Üstelik her şey öngördüğünüz gibi gitse bile bir haberle dünya değişir, gene tahmininiz tutmaz. Bazen de destek hiç beklemediğiniz yerden gelir…

Pusula’da Bugün: "Gereksiz Bilgi Bilgi Değildir"

 05.10.2017 11:08

Mark Hofmeyer ismini muhtemelen hiç duymadınız. Hofmeyer, kendini ünlü filmleri defalarca izleyerek bunlardan istatistikler, hesaplar çıkarmaya adamış. Mesela Jason Statham’ın oynadığı filmlerin afişlerinde Statham pardösü giyiyorsa, filmin beğenilirliği afişte hırka ya da takım giydiği filmlere göre daha yüksek oluyormuş. Ya da Teksas Katliamı (Texas Chainsaw Massacre) filminde seri katilin evin koridorunda kurbanını yakalaması için 22 metreyi 5 saniyede geçmesi gerekiyormuş. Bunların her biri birer bilgi, ama faydasız.  Bazı analizler göz doldurur ama aslında çoğu zaman oldukça gereksizdirler…

Pusula’da Bugün: "Ekim"

 03.10.2017 02:22

Ekim ayı ile birlikte artık yılın son çeyreğine girmiş bulunuyoruz. Kalan 60 civarındaki işlem gününde piyasalarda neler olacak derseniz, aslında o kadar çok gelişmeyi fazla fazla fiyatladık ki, kalan günlerde piyasaları alıp götürecek yeni bir olay, hikaye bulmak güç artık. ABD’deki vergi reformu, Brexit görüşmeleri, merkez bankalarının ne yapacakları, Kuzey Kore, kasırgalar derken küresel piyasalarda satın alınabilecek bir çok şeyi tükettik…

Pusula’da Bugün: "E=mc2"

 28.09.2017 01:52

Yüzeysel bakarsanız matematik, bilim ile uğraşanların iyice hakim olması gereken, biz ölümlülerin ise birkaç işlem ve 8’lere kadar çarpım tablosunu bilsek yeter dediğimiz bir bilim dalı. Halbuki hayatın her alanında matematik var, formüller var ve bunlar bizi derinden etkiliyor. Orta Vadeli Program varsayımları ve önümüzdeki dönemde piyasalarda ne beklememiz gerektiğine de belki bu gözle bakmak istersiniz…

Pusula’da Bugün: "Ne Yanlış Gidebilir Ki?"

 27.09.2017 02:30

2017 başında oturup elimizdeki verileri ve olasılıkları değerlendirdiğimizde USD’de değerlenme kaçınılmaz görünüyordu. Fed’in faiz artırımına devam etmesi, Trump’ın büyümeye yönelik politikaları, Avrupa’da siyasi risklerdeki artış derken doların değer yitirmesi pek mümkün görünmüyordu. Ne çare ki yukarıdaki beklentilerin hepsi ters çıktı ve dolar değer yitirdi! Aradan 9 ay geçti ve eski beklentiler hala geçerli. Bakalım bu kez doların değerlenmesi için gerekli zemin sağlam mı?

Pusula’da Bugün: "Sözlerin Gücü"

 26.09.2017 10:46

Piyasalar haftaya, ekonomik anlamda önemli bir gelişme olmasa da, hızlı başladılar. Piyasaları kaygılandıran konu yine Kuzey Kore- ABD gerginliği. İyi yandan bakarsak, savaş şu anda karşılıklı tehditlerle, hakaretlerle sürdürülüyor. Bu böyle devam edecekse sorun yok. Zira K. Kore-ABD atışmasında bu tarz tehditleri ilk kez duymuyoruz. Karşılıklı tehditler savruluyor, sonra bir şekilde olaylar soğumaya bırakılıyor. Trafikte arabanızın içinde, bir başka sürücüye bağırmanızdan farklı değil. Arabadan inmediğiniz sürece bağırmanızda bir sorun yok...

Pusula’da Bugün: "Siyasetin Gölgesi"

 25.09.2017 05:04

2016 pek çok açıdan şaşırtıcı, beklenmeyenlerin gerçekleştiği, “ters köşe”nin neredeyse standart hale geldiği bir yıl olarak hafızalarımıza kazındı. 2017 bu anlamda zayıf... Kabul, birkaç sene önce “mümkünatı yok” diye baktığımız bazı konular yine de karşımıza çıktı çıkmasına da, piyasalar 2016’nın ardından bu başlıklara sadece cılız tepkiler verebildiler. Şimdi gündemimizdeki en önemli konu ise siyaset. Bakalım bu kez piyasaların tepkisi farklı olacak mı?

Pusula’da Bugün: "Barajdaki Çatlak"

 20.09.2017 10:59

Geleceği satın alan, şu anı satan, geçmişle ise hiç işi olmayan piyasalar belli varsayımlarla hareket ederler: “Fed faiz artıramayacak, dolar değerlenmeyecek, getiri arayışı sürecek, riskleri görmezden gelebiliriz”. Bunlar bize hiç yabancı değil, çünkü aylardır piyasalarda gördüğümüz tam olarak bu! Ya bu varsayımlarda artık değişiklik zamanı geldiyse? Aylardır süren bu müthiş iyimserlik, pek de mühim bir sonuç çıkması beklenmeyen bu akşamki Fed toplantısı ile sekteye uğrar mı? Hayır mı? Barajları yıkan ufak bir çatlaktır, bazen de kaçınılmaz olanı görmek istemememizdir…

Pusula’da Bugün: "Üvey Evlat"

 19.09.2017 10:53

2017 Türk mali piyasaları açısından tartışmasız hisse piyasasının yılı oldu. Borsaya TL’nin heyecanlı seyri de eklenince tahvil piyasası bir nevi üvey evlat muamelesi gördü. Aslında piyasa çok da haksız değil…

Pusula’da Bugün: "Bir Türlü Gelmeyen Kriz"

 18.09.2017 10:42

Fizikteki Heisenberg belirsizlik ilkesi, fiziksel anlamda bir parçacığın bazı farklı özelliklerinin aynı anda sonsuz hassaslıkla ölçülemeyeceğini belirtir. Buna göre, sadece olasılıklar ölçülebilir. Ekonomistlerden ise olasılıklara bakarak kesin tahminler yapmaları istenir. Bazen bu tahminler abartılır, düşük olasılıklardan ne hikayeler yazılır... Bu hikayeler de genelde krize çıkar. Ama bu krizler çoğu zaman aslında yoktur…

Pusula’da Bugün: "Merak"

 15.09.2017 11:13

Ara ara finans dışında bir hayatı olan insanlarla oturup finans/ekonomi sohbeti yapmak iyidir. Bizler gibi hayatı ekran izlemekten ibaret olmayan bu insanların haber kaynakları görece sınırlıdır. Hatta genelde akşam haberlerinde “şimdi ekonomi haberlerini veriyoruz; dolar düştü, borsa çıktı, altına bir şey olmadı, iyi akşamlar” cümlelerinden ibaret “ekonomi bültenleri” çoğu zaman yeter de artar. Ekranlarla çok haşır neşir olmak bazen merak duygusunu törpüler, bizi ezberlere mahkum eder…

Pusula’da Bugün: "Mahalle Baskısı"

 13.09.2017 11:09

Beatles çılgınlığının dünyayı kasıp kavurduğu 1964 yılında ünlü grup ilk kez New York’a ayak bastığında onları 3.000 kişi karşıladı. 1850 yılında ise New York’ta Jenny Lind çılgınlığı yaşanmıştı: Kendisini karşılamaya tam 30.000 kişi geldi! Jenny Lind’in kim olduğunu bilmiyorsanız sorun değil. Kendisini karşılamaya gelen 30.000 kişinin çoğu da pek bilmiyordu! Bir söylentinin ya da ezberin peşine takıldığınızda olan budur; mantık ikinci planda kalır…

Pusula’da Bugün: "Kitlelerin Gücü"

 11.09.2017 11:28

Yaşadığımız tüketim toplumunda seçim yapmak göründüğünden çok daha zor aslında. Özgür irademizle yaptığımızı sandığımız seçimler, gizli ya da açık bir çok etken tarafından şekillendiriliyor. Yatırım kararlarımızda da son sözü hep kendimiz söylüyoruz sanıyoruz, ama hayır! Buraya gelene kadar da yönlendiriliyoruz. Bunların hepsi yanlış ya da kötü değil, ama bazen hepten gereksiz ya da vakit kaybı olabiliyorlar…

Pusula’da Bugün: "İkinci Çocuk Sendromu"

 08.09.2017 03:42

İki çocuğu olan bir ailede, büyük çocuğun diğerine göre şımartılmış olması (ilk göz ağrısı ne de olsa) normaldir. İkinci çocuk her zaman diğerinin ardından gelir, zira önünde bir örnek vardır. Bu durumda ikinci çocuğun davranış bozuklukları göstermesine ikinci çocuk sendromu denir. Bu bağlamda, her ne kadar ECB’nin farklı kaygıları, görevleri olsa da piyasanın gözünde ECB her zaman Fed’in ardından gelen ikinci çocuk oldu, böyle de olmaya devam edecek…

Pusula’da Bugün: "Merkez Bankalarının Gölgesi"

 07.09.2017 11:32

Hepimiz biliyoruz ki piyasaların yönü çok uzun zamandır merkez bankaları tarafından belirleniyor. Bu yüzden önde gelen merkez bankalarının ne yapacakları, yetkililerin ne diyecekleri her zaman gündemimizde ilk sırada. Doğal olarak merkez bankaları ile ilgili spekülasyonlar da piyasalarda dalgalanmalara yol açar. Bu sabaha da böyle bir haberle başladık. Görünürde anlaşılabilir olan bir istifa acaba arka planında farklı olayları mı gizliyor?

Pusula’da Bugün: "Nükleer Kış"

 06.09.2017 10:44

2014 yılında ABD’li bilim insanları küçük çaplı, bölgesel bir nükleer savaşın ardından dünyada ne gibi değişiklikler olacağını modellediler. Bu çalışmaya göre, küresel çapta 1-2 derece soğuma görülecek, yıllık yağış miktarı %9 azalacak. Kulağa önemsiz gibi gelen bu rakamlar aslında yıllar boyunca sürecek bir kuraklık ve milyonlarca insanın açlıktan ölmesi demek. Bu senaryonun gerçeklik payı olduğunu düşünen makul, mantıklı bir insan sizce ne yapmalı? Buna göre hazırlanmalı değil mi? Peki ABD Hazine tahvili almak böyle bir felakete hazırlık sayılabilir mi sizce?

Pusula’da Bugün: "Acı Gerçekler"

 05.09.2017 10:37

Yurtiçinde Zafer ve Kurban bayramları, ABD’de de işçi günü nedeniyle son bir haftadır piyasalardaki rehavete kapıldıysanız artık uyanma zamanı geldi! Acı gerçeklerle yüzleşelim: Yaz bitti, okullar açılmak üzere, hayat rutin akışına dönecek. İyi haber ise şu: Piyasalarda radikal bir fark yok, iyimserlik sürüyor…

Pusula’da Bugün: "Tarihten Ders Almak"

 29.08.2017 11:20

“Geçmişi hatırlamayan onu yinelemeye mahkumdur” derler. Tarih bunun örnekleri ile doludur. Piyasalarda da zaman içinde temelde aynı olayların şekil değiştirerek karşımıza çıktığını, yetkililerin çoğunlukla buna bir önceki olayda verilen tepkiyi verdiklerini görürüz. Peki, böyle durumlarda sizce yatırımcılar ne yaparlar? Aynı tepkiyi mi verirler, yoksa değişen şartlara farklı mı yaklaşırlar?

 

Pusula’da Bugün: "Sessiz Kalma Hakkına Sahipsin"

 28.08.2017 10:40

Hollywood’dan öğrendiğimiz birkaç şeyden biri, ABD’de tutuklandığınız anda polisin size “sessiz kalma hakkına sahipsin” diye başlayan “Miranda haklarını” okuduğudur. Bu haklar uyarınca mahkemeye çıkana, ya da avukatınız gelen dek hiç konuşmadan bekleyebilirsiniz. Bazen sessiz kalmak gerçekten de konuşmaktan çok daha iyi olabilir. Bir merkez bankasının başındaki ismin sessiz kalmasına ise hiç gerek yoktur. Bazen söylemedikleri, söylediklerinden çok daha önemli olabilir.

Pusula’da Bugün: "Beni Şimdi Ne Öldürebilir"

 25.08.2017 11:22

Piyasalarda bir süredir ana temada pek bir değişiklik olmadığını, zaman zaman “gürültü” artsa dahi getiri arayışının sürmesi sebebiyle olumlu havanın devamını beklediğimizi paylaşıyoruz. Görünen o ki yakın zamanda bu “gürültü” biraz artacak. Bunlar bu iyimser havayı ne derece etkiler derseniz, işte o noktada biraz duralım…

Pusula’da Bugün: "Duvar"

 24.08.2017 11:15

“Bay Gorbaçov, barış istiyorsanız, Sovyetler ve Doğu Avrupa için refah istiyorsanız, özgürlük istiyorsanız, bu kapıya gelin! Bay Gorbaçov, bu kapıyı açın! Bay Gorbaçov, bu duvarı yıkın!”

Ronald Reagan, Brandenburg Kapısı, Berlin, Almanya - 12 Haziran 1987

“Büyük bir duvar yapacağım, inanın bana kimse benden daha iyi duvar yapamaz. Bu duvar çok ucuza mal olacak, güney sınırımıza büyük bir duvar yapacağım ve bunun parasını Meksika’ya ödeteceğim. Sözlerimi unutmayın!”

Donald Trump, Başkanlığa aday konuşması - 16 Haziran 2015

Pusula’da Bugün: "Merak İyidir…"

 22.08.2017 11:10

Piyasalarda zaman zaman anlam vermekte zorlandığımız şeyler olur. Bunlara neden aramayı severiz. Dün TL’de görülen performans için de bugün bir çok neden okuyacaksınız. Aslına bakarsanız önemli olan bu “zaman zaman görülen şeylerin” nedenlerini aramak değil, bir dönüşe işaret edip etmediği olmalı…

Pusula’da Bugün: "Tutulma"

 21.08.2017 10:27

Bugünkü güneş tutulması astronom, astrolog ve kıyamet tellalları arasında müthiş bir heyecan yaratmış durumda… Herkesin bu tutulmadan beklentisi farklı olabilir elbette. Bundan 513 yıl önceki bir ay tutulması ise büyük bir kaşifin yaşamını kurtarırken, bilim ve matematiğin önemini gösterdi. Zaman zaman rakamlardan kopup kalabalığa uyuyor olsak da 513 yıl öncesinden almamız gereken dersler bugün piyasalarda fazlasıyla işimize yarayabilir…

Pusula’da Bugün: "Gürültü"

 16.08.2017 11:39

Ormanda bir ağaç yıkıldığında ormana bir şey olmaz. Ormanda beş ağaç yıkıldığında da ormana bir şey olmaz. Hatta ağaçlar her gün yıkılabilir ve biz farkına bile varmayız. Bu, başarılı bir portföy yönetiminin ana felsefesidir. Aktif bir yatırımcı iseniz, belli sayıda enstrümana yatırım yapmışsanız, o zaman ağaç konusuna farklı yaklaşırsınız. Ya yıkılan ağaç sizin ağacınız ise? Her gün ekranlarımızda düşen çıkan bir çok fiyat görürüz, eğer bu fiyatlar bizim “ağaçlarımıza” ait ise kendimizi bir tepki vermek, bir şeyler yapmak zorunda hissederiz. İşte bu piyasadaki gürültüdür…

Pusula’da Bugün: "Uzlaşma"

 15.08.2017 11:27

Bundan 72 yıl önce bugün Japon İmparatorluğu kayıt şartsız teslim oldu ve böylece II. Dünya Savaşı fiilen bitmiş oldu. Aslında Avrupa’da Almanların teslim olması, anlaşma imzalanması, Japonya ile resmi anlaşmanın imzalanması derken savaşın bitişi konusunda farklı tarihlerden de bahsetmek mümkün. Bunlara bakarken insanlığın anlaşamadığı bir başka şeyin, “insanlık tarihinin gelmiş geçmiş en büyük can kaybının II. Dünya Savaşı’nda mı yaşandığı” konusu olduğunu gördüm. Daha bu kadar önemli bir konuda anlaşamayan insanlığın “piyasalarda ralli bitti mi devam mı” gibi basit bir konuda anlaşmasını nasıl bekleyebiliriz ki?

Pusula’da Bugün: "İyi Ye, İyi Uyu"

 10.08.2017 10:18

Bir sağlık sloganı gibi görünse de “iyi ye, iyi uyu” aslında bir finansal ilkeyi temsil eder: Yaptığınız yatırım sonucunda ya iyi uyuyacaksınız, ya da iyi yemek yiyeceksiniz. Seçim sizin. Bugünlerde piyasanın tercihi, her şeye rağmen, hala “iyi yemek” kovalamak...

Pusula’da Bugün: "Ateş Krallığı"

 09.08.2017 10:54

Felaket filmlerini sever misiniz? Özellikle dünyanın sonunun geldiği, fakat insanlığın bir şekilde ayakta kalmayı başardığı filmleri? Yanıtınız evetse, “Ateş Krallığı”nı bilme olasılığınız yüksek. Ejderhaların yeniden ortaya çıkarak dünyayı yakıp küle çevirdikleri, insanların imkansızlıklar içinde hayatta kalmaya çalıştığı filmde tahmin edeceğiniz üzere sürekli yanan yıkılan yerler, alevler görürüz. Dün ABD Başkanı Trump’ın K. Kore ile ilgili açıklamalarını dinlerken gözümde bu filmden sahneler canlandı. Bu kadar dramatik olmasa da bu açıklamaların piyasalarda bazı yansımaları olacak elbette…

Pusula’da Bugün: "Her Şey Çok Güzel Olacak"

 08.08.2017 10:43

Dün yeni bir rekor kıran BIST100 ve Dow Jones, iyimserliğin piyasalarda henüz bitmediğinin, tersine risk iştahının artarak devam ettiğinin müjdecisi. Bunun devamı konusunda adeta yıldızlar sıraya dizilmiş gibiler, Merkez bankaları, oynaklık göstergeleri, fon yöneticisi anketleri, her şey mevcut ortamın korunacağını işaret ediyor. Her şey çok güzel olacak… Ne yanlış gidebilir ki?

Pusula’da Bugün: "Ucuz mu Pahalı mı?"

 07.08.2017 10:48

Dünyada yanıtsız bir çok soru var. “Atlantis gerçekten var mıydı”, “Karındeşen Jack kimdi”, “piramitleri kim yaptı” bunlardan bazıları. Bunlara “ECB ne zaman faiz artırabilecek”, “enflasyon olmamasına rağmen Fed neden faiz artırma konusunda bu kadar ısrarcı”, “piyasa ne zaman dönecek”i de ekleyebiliriz. Ağustos ayında bunlardan en azından finansal olanlarına belki bir yanıt bulabiliriz…

Pusula’da Bugün: "Ucuz mu Pahalı mı?"

 03.08.2017 12:27

Sene başından bu yana müthiş bir performans gösteren hisse piyasalarında geldiğimiz seviyeler bir çok yatırımcıda haklı olarak aynı şeyin sorulmasına yol açtı: Bu seviyeler artık çok pahalı değil mi? Bu sorunun basit bir yanıtı yok maalesef. Hayatta her şeyin göreli olduğundan hareketle, ucuz/pahalı dediğinizde, bir şeyi başka bir şeyle karşılaştırıyorsunuz demektir. “Endeks pahalı” derken neyi baz almalıyız peki?

Pusula’da Bugün: "Sefil"

 02.08.2017 11:11

Victor Hugo’nun ölümsüz eseri “Sefiller”de insanlar birbirleriyle, kendileriyle, sistemle sürekli hesaplaşırlar. Romanın ana karakteri kürek mahkumuyken firar eden, ama özünde iyi bir insan olan Jean Valjean, kendisini yakalamaya yeminli polis Javert ile köşe kapmaca oynar. Karakterler arasındaki mücadele sürer, zaman zaman biri diğerine üstünlük sağlasa da dengeler sürekli değişir. Bu değişen dengeler konusunun mükemmel bir örneği de piyasada var: Şartların mutlak galibiyete izin vermesine rağmen kalesinde sürekli gol gören dolar…

Pusula’da Bugün: "Yiğidin Kamçısı"

 01.08.2017 11:08

Yiğidin kamçısı deyince sanırım neden bahsettiğimi hemen anladınız: Borç… Bugün Hazine’nin artan borçlanmasının olası etkilerini tartışacağız, ama önce bir soru: Diyelim ki Ahmet isimli arkadaşınızdan 1000TL, Semra’dan ise 500TL borç aldınız. Bu parayla alışverişe giderken 1000TL’yi düşürdünüz. Elinizde artık sadece 500TL var. Bunun 300TL’sini harcadınız, elinizde 200TL nakit kaldı. Bunun 100TL’sini Ahmet’e, 100TL’sini de Semra’ya verdiniz. Bu iki arkadaşınıza olan borcunuz artık 1300TL.

1300TL borç+300TL alışveriş=1600TL, ama siz sadece 1500TL borç almıştınız. Bu 100TL nereden çıktı? *

Pusula’da Bugün: "Hayaller ve Gerçekler"

 31.07.2017 11:14

Geçen hafta piyasalara hakim olan iyimserliğin ardından görece daha sakin bir haftaya başlıyoruz. Aslında gerek yurtiçinde, gerekse de yurtdışında takip edilecek önemli veriler, olaylar var elbette. Bunların beklentilerimizi değiştireceği ise şüpheli. Gerçekler ise bunlardan çok daha farklı…

Pusula’da Bugün: "Duvar"

 28.07.2017 11:01

Piyasalar ile merkez bankaları arasında tuhaf bir ilişki vardır. Bunu bir ergen-ebeveyn ilişkisine benzetebiliriz. Mantıken, arkalarına aldıkları tüm yasal güç ve para basma yetkisiyle merkez bankaları piyasanın ebeveyni konumunda olmalı. Ama bugünlerde roller değişik. İşin kötüsü merkez bankaları piyasayı ne kadar dinleyecekler, ayrı bir tartışma konusu. Bilim insanlarına göre ergenler ebeveynlerinden azar yerken beyinlerini kapatıyorlarmış da…

Pusula’da Bugün: "Hatırlayalım"

 27.07.2017 12:03

Hayatta bazı şeyler tartışmaya yer bırakmayacak denli açıktır. Güneş ısıtır, yağmurdan sonra gökkuşağı olur, çamaşırlar kirlendiği zaman yıkanmalıdır, pandalar çok sevimlidir gibi… Bunları biliriz ama yine de zaman zaman da olsa hatırlamak iyidir. Bazen bunları merkez bankalarının da hatırlaması gerekir...

Pusula’da Bugün: "Etkisiz"

 26.07.2017 03:24

Hisse piyasalarında coşkunun, diğer piyasalarda ise dalgalanmaların sürdüğü bu günlerde, yatırımcıların merkez bankalarını oyuna dahil etmeye pek niyetleri yok. Bu akşam Fed’in, yarın da TCMB’nin faiz kararlarını öğreneceğiz. Piyasa fiyatlamalarına bakarsanız bu kararlarda görülecek bir şey yok, merkez bankaları adeta etkisiz elemanmış gibi düşünülüyor… Acaba?

Pusula’da Bugün: "Beyaz Bayrak"

 24.07.2017 10:10

Beyaz bayrağın anlamı bellidir: Çatışan iki taraftan biri beyaz bayrak gösterirse o taraf silahlarını bırakmaya, teslim olmaya, anlaşmaya hazırdır. Beyaz bayrak sallamak terimi de buradan hareketle sadece savaşta değil, genel anlamda teslimiyet ifadesi olarak kullanılır. Piyasalarda teslimiyet denilince insanın aklına genelde yatırımcılar gelir, ama hayır, bu kez teslim olan merkez bankaları…

Pusula’da Bugün: "G-20 Zirvesinin Ardından"

 10.07.2017 10:33

Bir G-20 zirvesi daha sonuçlanmadan sonuç bildirgesinde ne yazacağını büyük bir doğruluk oranıyla tahmin edebiliriz: “Daha güçlü işbirliği” sosuna bulanmış genel geçer ifadeler... Bu tür zirvelerde olan zaten zirveye ev sahipliği yapan ülke vatandaşlarına olur. Göktaşı çarpması haricinde her şeye karşı korunan liderler yüzünden neredeyse duran günlük yaşam, protestolar ve bunlar yüzünden ortaya çıkan korkunç  masraflar... Bu seferki zirvede de farklı bir görüntü yok, ama en azından sonuç bildirgesinde yer alan üstü kapalı ifadelere bir bakmakta fayda var.

Pusula’da Bugün: "Basit"

 06.07.2017 11:03

Daha dün “hala iyimseriz, yine de piyasalarda iyimserlik bir gün elbette bitecek” derken piyasalardaki dönüşün dün olmasını ya da bu kadar hızlı olmasını beklemiyordum. Zaten piyasalar aslında “dönmüş” de sayılmazlar. Yine de iyimserliğin ciddi bir yara aldığı, yatırımcıların birkaç hafta öncesine göre daha temkinli olacakları bir gerçek. Halbuki olaylara biraz daha basit bakmamız lazım…

Pusula’da Bugün: "Yeni Normal"

 05.07.2017 10:31

ABD piyasalarının tatil olduğu Salı günü neredeyse tüm piyasalarda oldukça sakin bir seyir vardı. Bugünden itibaren piyasalar normale dönecektir, ancak “normal” dediğimiz şeyi de tanımlayalım: Risk iştahının korunduğu, getiri arayışının sürdüğü, olası risklerin de basitçe görmezden gelindiği ortam… Bunun neresi normal diyebilirsiniz, işte mesele de bu. Son yıllarda sık sık duyduğumuz “yeni normal” tam da böyle bir şey…

Pusula’da Bugün: "Kapat Gözlerini"

 03.07.2017 12:09

Uzun bir tatilin ardından piyasalara döndüyseniz, birkaç aydır bahsettiğimiz olumlu eğilimin aynen korunduğunu görmek pek şaşırtıcı olmamıştır. Üstelik üzerinde konuşulması, düşünülmesi gereken konular daha da artmışken! En sonda söyleyeceğimi en başta söyleyerek sizi bu yazının tümünü okuma zahmetinden kurtarayım: Piyasalar hakkında hala olumluyuz! Bir gün bu iyimserlik bir anda uçup gidecek, ama bunu bekleyerek kaybedeceğiniz para, bu olay olduğunda kazanacağınızdan daha fazla. Bu yüzden yazının tamamını okusanız iyi olur...

Pusula’da Bugün: "İnat"

 23.06.2017 12:14

2017 başında piyasalarda hakim olan tema “enflasyon küresel ölçekte yükselecek, faizler artacak, gelişen ülkeler için rahat borçlanma dönemi bitecek” idi. Yılın yarısını bitirmeye yakın olduğumuz şu günlerde yukarıdaki beklentiyi artık dillendiren yok. Tersine artık piyasalarda hakim olan söylem “enflasyon her şeye rağmen düşük kalacak”. Bugün bir iyimserlik varsa sebebi bu… Piyasalarda akıntı sık sık yön değiştirir, inatlaşmamak gerekir.

Pusula’da Bugün: "Petrol-Piyasa İlişkisi"

 21.06.2017 11:10

Piyasalarda her şey gayet güzel giderken dün petrol fiyatındaki düşüşün hızlanması işleri bozdu. Petrol üreten ülkelerde de, petrol ithalatına bağımlı olan ülkelerde de eş zamanlı satışlar gördük. Dolar güçlendi, ABD tahvil faizleri de artan taleple gerilediler. Petrol fiyatının düşmesinin bazı nedenleri var elbette (OPEC üretim kısıntısının etkinliği konusundaki kaygılar, ABD’de kaya petrolü üretimi sonrasında artan petrol stokları gibi), ama bunların üzerinde durmayacağız. Bizi ilgilendiren bu eğilimin devamının piyasalarda ne gibi etkilere yol açacağı…

Pusula’da Bugün: "Paranın Rengi"

 20.06.2017 10:34

Eddie Felson: “Kokuyu alıyor musun?”

Vincent Lauria: “Ne kokusu? Duman mı?”

Carmen: “Hayır, paradan bahsediyor”

(Paranın Rengi, 1986)

Pusula’da Bugün: "Kararsızlık"

 19.06.2017 10:39

Bazen bir dönemi, bir anı tek bir sözcükle tanımlamak yeterli olur. Geçen haftanın tek sözcüklük tanımı da sanırım “kararsızlık” olur. Fed faiz kararı ve sonrasında Yellen’ın açıklamaları ile piyasanın izlediği yön oldukça farklı diyebiliriz. Fed’in şahin söyleminin aksine piyasa bırakın 2017 ve 2018’i, 2019 sonuna dek 2 adet faiz artırımını anca fiyatlıyor. Hal böyle olunca, Fed sonrası tüm piyasalarda ciddi bir kararsızlık hakim oldu. Yurtiçinde ise en büyük kararsızlık döviz yatırımcılarında olsa gerek…

Pusula’da Bugün: "Sn. Yellen’a Açık Mektup"

 16.06.2017 11:17

Fed önceki gün beklendiği üzere faiz artışına gitti gitmesine de, bazı noktalar açıklamaya muhtaç. Konuyu en iyi bilecek kişinin Fed Başkanı Janet Yellen olmasından hareketle, bugün müsaadenizle (bir gün gecikme ile de olsa) kendisine sesleneceğim.*

Pusula’da Bugün: "Tercih Meselesi"

 12.06.2017 11:21

Son yıllarda siyaset dünyanın her yanında piyasaları şaşırtıyor. Artık anketlere güvenmekte zorlandığımız, neyin kesin, neyin fantezi olduğunu bilemediğimiz bir dünyada yaşıyoruz. Piyasalar neyse ki evrim geçirerek bu duruma uyum sağlamaya başladılar. Tepkiler artık daha sınırlı, daha kısa süreli. Bütün bunlar, bizi de merkez bankalarını da bazı tercihlerde bulunmaya itiyor…

Pusula’da Bugün: "Kobra Etkisi"

 09.06.2017 10:25

Süregelen bir problemin çözümü için yapılan müdahalenin, problemi daha da içinden çıkılmaz hale getirmesine kobra etkisi denir. Bunun tarihte birçok örneği varken, günümüzde de gelişmiş ülke merkez bankalarının çabalarının bizi getirdiği nokta kobra etkisinin mükemmel bir örneği…

Pusula’da Bugün: "Sade"

 07.06.2017 10:24

2016 yılında sıkça tartıştığımız konulardan biri TCMB’nin “sadeleştirme” adımları idi. Bu konuda bir çaba gösterildi, ancak şartlar değişince sadeleştirme de rafa kalktı. 2017’nin şu ana dek olan kısmında bırakın sadeleştirmeyi, daha karmaşık bir para politikasına geçtik. Şimdilik bunu konuşmak için erken, ancak en azından tartışabileceğimiz bir konu var: Şartlar daha gevşek bir para politikasını destekliyor mu?

Pusula’da Bugün: "Trump ve Dolar"

 05.06.2017 11:01

Zayıf gelen ABD verileri, yurtiçi enflasyon derken piyasalarda olumlu hava sürüyor. Bunu Trump sonrası alınan pozisyonlardaki çözülmeye bağladığımızı aylardır paylaşıyoruz. Ancak bugün bunun biraz ötesine bakalım: ABD’nin Paris anlaşmasından çekilmesi kararı uzun vadede piyasalardaki tüm varsayımları değiştirip bizi çok farklı bir yere götürebilir. Belki de Trump hiç de göründüğü gibi değildir!

Pusula’da Bugün: "Mayıs’ın Ardından"

 31.05.2017 10:10

Daha önceki bir Pusula’da ünlü “Mayıs’ta sat ve git” eğilimini bu yıl çalışmayabileceğinden bahsetmiştim. Hakikaten S&P500 ve Nasdaq bu ay yeni rekor seviyelerini gördüler, Dow Jones rekorunu tazelemekten kıl payı döndü. BIST100’ün performansı ise malumunuz: Yeni rekorlar üst üste geldi. Piyasaların mesajı net: Sorun yok, yola devam… Katılıyoruz, ancak bir iki konuyu açıklığa kavuşturmak şartıyla!

Pusula’da Bugün: "İzlemeniz Gereken 10 Film"

 29.05.2017 11:51

Piyasalarda bir süredir devam eden olumlu havada bariz bir değişim yok. Yine rekor seviyelerde dolaşan ABD borsaları, henüz yüksel(e)meyen tahvil faizleri derken küresel piyasalardaki hikayeler bize farklı bir yön sunmaktan uzak. Bugün önde gelen piyasaların kapalı olması nedeniyle piyasalar sakin olacaktır. Bundan faydalanarak bugün sizinle bir liste paylaşacağım: Her yatırımcının izlemesi gereken finansal filmler!

 

Pusula’da Bugün: "Hipnotizma ve Hayatın Gerçekleri"

 25.05.2017 11:08

Rekor üstüne rekor kıran BIST100 endeksi ve blok hisse satışları bazı yatırımcılarda “endeks artık çok pahalı” algısı yaratmış olabilir. Doğru, TL bazında tarihi zirvedeyiz, sene başına göre %25 prim yaptık, Aralık ayındaki dibinden bakarsanız da %36 gibi bir yükselişten bahsediyoruz. Üstelik sadece bizde değil, küresel borsalarda da benzer bir tablo söz konusu. Buna rağmen piyasada “tamam, buraya kadar” diyen de pek yok. Adeta toplu bir hipnotizma seansı yaşıyoruz. Mesele şu ki, temel senaryo ile bu “seans” örtüşüyor…

Pusula’da Bugün: "Oyun Planı"

 22.05.2017 11:49

Geçen hafta sonuna doğru bazı gelişmeler piyasalarımızı olumsuz etkiledi. Genel olarak piyasalar bu haftaya hızla toparlanarak başlıyorlar diyebiliriz. Yine de bu hızlı hareket bize gösteriyor ki, sebep ne olursa olsun, ara ara durup nasıl bir dünyada olduğumuzu hatırlamakta fayda var.

Pusula’da Bugün: "Şüyuu Vukuundan Beter"

 18.05.2017 10:10

Göreve geldiğinden bu yana tutarsız açıklamaları ile pek de güven telkin etmeyen ABD’nin 45. Başkanı Donald Trump, gelişiyle piyasaları sarsmıştı. Görünen o ki piyasa şimdi de Trump’ın görevden alınması olasılığı ile bir kez daha sarsılıyor. Aslına bakarsanız şu anda herkesin ilk gündem maddesi olan Trump’ın azli konusu, “şüyuu vukuundan beter” deyimine çok uygun…

Pusula’da Bugün: "Bakış Açısı"

 16.05.2017 11:22

Dün Picasso’nun Oturan Kadın isimli tablosu New York’ta düzenlenen bir müzayedede $45 milyona satıldı.  II. Dünya Savaşı sırasında Naziler tarafında kaçırılan bu tablo, Fransız direnişçiler tarafından son anda kurtarılmıştı. 6 yıl önce de müzayedeye çıkan tablo, $26 milyondan satılmıştı. 6 yılda dolar bazında %73 getiri… Hiç fena değil, ama finansal piyasalarda yeterince uzun süre beklerseniz daha da cazip getiriler söz konusu…

Pusula’da Bugün: "Mayıs ve Biz"

 15.05.2017 03:11

Bazı ayların piyasalar açısından önemi diğerlerine göre daha fazladır. Mesela Kasım ayı genelde pozisyonların kapatılmaya başlandığı, Aralık ayı ise yarısı tatillerle, düşük hacimle geçen aylardır. Ocak ayında yıl sonunda kapatılan pozisyonların yeniden açıldığını ve hareketliliğin piyasalara döndüğünü görürüz. Türkiye özelinde Eylül ayı önemlidir, zira okullar açılınca reel ekonomi ve piyasalar hareketlenir, Ekim ayında açıklanan Eylül ayı enflasyonunda da aslında bu hareketliliğin büyüme üzerindeki olası etkilerinin izlerini ararız. Mayıs ayı ise özel bir aydır, yatırımcılar “piyasalarda satış olacak mı olmayacak mı” diye izlerler. Mayıs ayının yarısını ardımızda bıraktığımız bu günlerde “Mayıs’ta sat ve git – sell in May, go away” kehaneti bu yıl pek çalışacağa benzemiyor.

Pusula’da Bugün: "Şaka Yapıyor Olmalısın"

 12.05.2017 10:42

Son dönemde piyasalarımız, başta BIST olmak üzere oldukça iyimser. Hareketin gücüne bakarsanız, iyimserlikten vazgeçmemize gerek yok. Henüz… Peki ne zaman piyasalarda iyi ile kötü dengelenecek? İşte bunu anlamak için önce piyasalarda bu iyimserliği yaratan nedenleri iyice anlamamız lazım ki bazı varsayımlarda bulunalım. Varsayımlarımız ne kadar basit olursa, öngörümüz de o kadar isabetli olur. Bunu ben demiyorum, fizikçi Richard Feynman diyor…

Pusula’da Bugün: "Swap Konusu"

 10.05.2017 11:35

Son dönemde TCMB’nin düzenlediği swap ihaleleri ile ilgili bir tartışma söz konusu. Aslında gayet teknik ve piyasa koşullarına bağlı olarak değerlendirilmesi gereken bu uygulama, günlük hayatımızı belki de doğrudan etkilemiyor, ancak yine de amacını anlamakta fayda var. Üstelik bu konudaki gelişmeler, biraz zorlarsak, bize TL’nin seyri konusunda da bir fikir verebilir.

Pusula’da Bugün: "Güç" Lirayla Olsun!

 05.05.2017 02:35

Star Wars serisinin herhangi bir filmini en az bir kez izlemişseniz, film boyunca bir “güç (force)” kavramının geçtiğini fark etmişsinizdir. Serinin efsane “Jedi”larından Obi-Wan Kenobi bunu şöyle açıklar: “Güç, bir Jedi’a kuvvetini veren şeydir. Tüm yaşayan varlıkların yarattığı bir enerji alanıdır; etrafımızı sarar, içimize işler, galaksiyi birbirine bağlar”. “Güç” aynı zamanda bir iyi dilek temennisi olarak da kullanılır: “May the force be with you – Güç seninle olsun”. İşte bunun İngilizcesinde yapılan ufak bir kelime oyunu ile (May the fourth be with you) her yıl 4 Mayıs günü Dünya Star Wars günü olarak kutlanır. Dün sosyal medya bununla eğlenirken, küresel piyasalarda dolarda ciddi bir hareket yaşandı, TL’deki iyimserlik de bir anda tersine döndü…

Pusula’da Bugün: "Bahar Sarhoşu"

 03.05.2017 11:07

Küresel piyasalarda son aylarda gözlemlediğimiz iyimserlik dalgası, nihayet Türkiye’ye de ulaşmayı başardı. Borsada yurt içi risklerden ziyade bu iyimserliğin fiyatlandığını bir süredir zaten görüyorduk, ancak TL yeni yeni kendine geliyor. Bizim açımızdan bundan sonra önemli olan, yurtdışındaki bu bahar havasının ne kadar süreceği…

Pusula’da Bugün: "Siz Hepiniz, Ben Tek"

 20.04.2017 10:37

Çocukluğunu 70’li, 80’li yıllarda yaşayanlara (90’lı yıllar da belki kurtarır) başlık tuhaf gelmemiştir. Özgürce sokaklarda oynayabildiğimiz bu yıllarda, yukarıdaki cümleyi duymuşuzdur, hatta bizzat bizler de telaffuz etmişizdir belki. Bu müthiş bir kendine güven cümlesidir, karşınızdakini daha o anda yenmeye başlarsınız. Bugün bu cümleyle başlamamın nedeni ise maalesef bunun tam tersi bir şey ile karşı karşıya olmamız: Gelişen ülkeler arasında TL, hala yılbaşından bu yana dolar karşısında değer yitiren, neredeyse yegâne para birimi. Bir nevi onların hepsi, biz tek…

Pusula’da Bugün: "Dünya Değişirken"

 18.04.2017 02:59

Türkiye’nin yakın tarihinin belki de en önemli halk oylamasını ardımızda bıraktık. Ne sonuç, ne de piyasada gördüğümüz ilk tepkiler şaşırtıcı değildi. Yine de dün Avrupa piyasalarının tatil olması nedeniyle gün içi oynaklık yüksek oldu. Bugüne geldiğimizde ise piyasalarda yeni bir hikaye var: Dünya “reflasyon” fiyatlamasını geri verirken, jeopolitik ve siyasi risk fiyatlamasına geçiyor…

Pusula’da Bugün: "Çivisi Çıkmış Dünya"

 12.04.2017 12:06

"Ya bu yüzyılda herkesin kendisiyle özdeşleştirebileceği, aynı evrensel değerlerle bütün haline getirilen, insanlık serüveninde güçlü bir inancın rehberlik ettiği ve bütün kültürel çeşitliliklerimizle zenginleşecek bir uygarlık kurmayı başarırız, ya da ortaklaşa bir barbarlığın içinde yok olup gideriz."

Amin Maalouf – Çivisi Çıkmış Dünya (2009

)

Pusula’da Bugün: "Rutin"

 10.04.2017 11:34

Okuduğunuz her şeyde, konuştuğunuz herkeste aynı görüş ile karşılaşırsınız: Sürekli aynı şeyleri yapmak “sıkıcıdır”, rutin şeyler iyi bir yaşamın anti-tezidir. Halbuki tarihteki önemli şahsiyetlerin ortak özelliği şahsi rutinlerinden ödün vermemeleridir. Rutin, bir yerden sonra ruh halinizi, ruh haliniz de karakterinizi etkiler. Rutinin bozulması bu yüzden can sıkıcıdır…

Pusula’da Bugün: "Yorum Meselesi"

 03.04.2017 11:32

Portekiz’in Madeira adası, geçen hafta havaalanının ismini, günümüz futbolunun süper yıldızlarından Christiano Ronaldo için değiştirdi. Madeira doğumlu olan Ronaldo için düzenlenen tören bununla sınırlı değildi: Havaalanına kendisinin bir de büstü dikilmişti. Dikilmişti dikilmesine de bir sorun vardı: Büst Ronaldo’ya pek benzemiyordu. Sosyal medya yıkılırken, heykeltıraş Emanuel Santos kendini savundu: “Yunanları ve Truvalıları memnun etmek imkansız. Hz. İsa da herkesi memnun edememişti”… Bu açıklamayı iki gündür anlamaya çalışıyorum, ama beyhude. Belli ki Santos’un olayları yorumlama şekli genelden çok farklı.. Hoş, mesele olayları nasıl yorumladığımız ise zaten piyasanın eline kimse su dökemez…

Pusula’da Bugün: "Muhasebe Zamanı"

 30.03.2017 11:49

Yılın ilk çeyreğini geride bırakmak üzereyiz. 2016 sonundan bugüne baktığımızda küresel piyasalarda çok büyük sürprizler yok, ama gene de beklentiler ile gerçekleşmeler arasında dağlar kadar fark olan konular söz konusu. Piyasanın günah çıkarmaya ihtiyacı var elbette, ama çok da haksızlık etmemek gerek: Bir piyasada iyi olan etken, diğerinde farklı tepkilere yol açabiliyor…

Pusula’da Bugün: "Absürtlüğe Övgü"

 27.03.2017 10:57

Piyasalarda zaman zaman oldukça beklenmedik, kimi zaman absürt diyebileceğimiz şeyler görebiliyoruz. Trump’ın tuhaf tavırlarına, alışılmadık açıklamalarına, sabah gözünü açar açmaz Twitter’a girmesine artık alıştık. Absürtlüğün normalleştiği bu yeni dünya düzeninde, yine de belli bir mantık aramaya devam ediyoruz…

Pusula’da Bugün: "Karmaşa"

 22.03.2017 10:57

Geçen hafta Perşembe günü Fed’in yaptığı faiz indiriminin ardından piyasalar karışık... Efendim? Evet, “indirim” dedim. Varsayalım ki şu an Fed’in faizi nedir bilmiyorsunuz. Elinizde sadece geçen haftadan bugüne piyasa hareketleri olsa görecekleriniz şunlar: Dolar değer yitiriyor, tahvil faizleri düşüyor, borsa düşüyor. Bunlara bakarak Fed faiz artırdı der misiniz? Piyasa göstergeleri de karışık, gerçekten ilginç zamanlarda yaşıyoruz…

Pusula’da Bugün: "Umut"

 20.03.2017 10:53

Kaptan Kirk: “Ne gemimiz var, ne de mürettebatımız. Bu kez bu işten nasıl sıyrılacağız?” Komutan Spock: “Hep yaptığımız şeyi yapacağız: İmkansızlığın içinde umut bulacağız.” Uzay Yolu — Sonsuzluk (2016)

Pusula’da Bugün: "Yeşilin Tonları"

 16.03.2017 03:26

Dün akşamki Fed kararı sonrası piyasalarda bugüne oldukça iyimser başladık. Ekranlarımızda neredeyse her şey yeşil… Bu iyimserliğin bir süre daha devam edeceğini, en azından piyasalarda ABD kaynaklı bir bozulma olasılığının azaldığını iddia edebiliriz. Bugün ayrıca TCMB de faiz kararını açıklayacak. Piyasalara yeşilin tonları hakim iken TCMB’nin de eli rahatladı…

Pusula’da Bugün: "Michael Fish Anı"

 15.03.2017 10:34

Bugün Fed faiz kararını öğreneceğiz. Bir süredir gerek üyelerden, gerekse de Başkan Yellen’dan gelen mesajlar tartışmaya yer bırakmayacak cinsten: Bu akşam faiz artacak. Piyasa da bunu artık fiyatladığı için yarından sonra hayatımızda çok fazla şey değişmeyecek… Büyük olasılıkla tabi… Ama bir ihtimal daha var… Toplantı öncesi büyük konuşmamak lazım. Sonra Michael Fish’in durumuna düşebiliriz…

Pusula’da Bugün: "Bahar Yorgunluğu"

 13.03.2017 10:30

Son dönemde piyasalar hakkında yorum yapmak insanı yoruyor. Tek tek enstrümanlar hakkında kısa vadeli yorumlarda bir sorun yok, sorun ayan beyan belli olan şeyler ile piyasaların davranışı arasındaki zaman kaymaları… Büyük bir olayın ardından piyasa bir tepki veriyor, bu olayın sonuçları ve gidişat belli, fakat piyasalarda ilk tepkinin ardından neredeysek orada kalıyoruz. Bir sonraki adımı fiyatlamaya piyasaların mecali yok adeta. Piyasalarda bahar yorgunluğu mu acaba bu?

Pusula’da Bugün: "Normale Dönüş"

 06.03.2017 05:25

Merkez bankaları politikalarının piyasalarda sadece yönü değil, ne alıp satacağımızı dahi dikte ettiği bir dönemi geride bıraktık. Bu dönem pek bir uzmanlık gerektirmiyordu, en basit denklem hepimiz için geçerliydi: Daha çok likidite = Daha fazla risk iştahı… Tabi böyle bir ortamda her ülkenin, piyasanın, enstrümanın ayrıntılarını bilmeye de gerek yoktu. Belki de finansal tarihin en uzun süreli “sürü” hareketine dahildik. Artık bu dünya bitti, yeni (ya da kriz öncesindeki eski) normal dünya düzenine geçiş sancılarına hazır olmamız gerek…

 

Pusula’da Bugün: "Trump, FED’e Karşı"

 01.03.2017 05:22

Dün tüm piyasa Trump’ın konuşmasına odaklanmış, “ne derse ne olur” analizleri ile meşgulken gol beklenmeyen yerden geldi. İki FED üyesi Mart ayında faiz artırımı yapılması yönünde öyle güçlü ifadeler kullandılar ki piyasa ters köşede kaldı. Malumunuz bir süredir FED’in 2017’nin ilk faiz artışını Mart yerine Mayıs-Haziran döneminde yapacağı fiyatlanıyordu. FED’i “öğrencinin çalışmadığı yerden soran hoca” konumuna sokan bu yeni gelişme sonrasında piyasalarda bir durum tespiti yapmak gerek…

Pusula’da Bugün: "Bu Dünyanın Dertleri"

 27.02.2017 03:05

İnsanlık bir yandan önemli keşifler yaparken, bir yandan da hala bu dünyanın sorunları ile boğuşuyor. Yeni keşfedilen gezegenler, seyahat yöntemimizde bir devrim yapabilirsek, insanlığın yeni evleri olmaya aday. Bu devrim gerçekleşene dek halen oturmakta olduğumuz evimizin sorunları ile uğraşmaya devam edeceğiz. Piyasaların halen dert olup olmadığına tam olarak karar veremediği konu ise Trump ve politikaları…

 

Pusula’da Bugün: “Heyecansız Günler”

 22.02.2017 03:37

Son günlerde piyasalarda birçok haber var, ancak ne ciddi hareketler, ne de yatırımcıların tavırlarında önemli bir farklılık gözlemliyoruz. Aslında herkesin baktığı bazı gelişmeler var, mesele bunların henüz bir yön değişikliği işaret etmiyor olması. Bazı şeylere gözlerimizi kapatırsak o da sorun değil aslında. Belli ki olumlu ama sıkıcı hava bir süre daha sürecek…

Pusula’da Bugün: “Tahmin Sanatı”

 20.02.2017 03:11

Ekonomistlerin favori yiyeceği nedir sizce? Soru saçma aslında, ekonomistler de hamburger, pizza ya da kızarmış patatesleri sizin kadar severler. Tek fark şu ki, ekonomistler bunları sadece yemeyip, aynı zamanda birer gösterge olarak kullanabilirler. Bu endekslerden en ünlüsüne göre TL aşırı değersiz. Acaba bu bize TL’nin seyri ile ilgili bir mesaj veriyor olabilir mi?

Pusula’da Bugün: “Açıklanamayan”

 16.02.2017 04:54

1989 tarihli “Abyss” isimli filmde, kayıp bir nükleer denizaltıyı bulmak üzere görevlendirilen sualtı kurtarma ekibinin, sadece denizaltıyı değil, dünya dışı varlıkları da bulmalarını izleriz. Klişe bir bilimkurgu hikayesi gibi görünüyor olabilir, ama bu belki de bir hikaye değildir! Mesela 2009 yılında Rusya Deniz Kuvvetlerinin gizliliğini kaldırarak halka açıkladığı raporlara göre Baykal Gölü’nde 1982 yılında buna benzer bir olay yaşandığını biliyor muydunuz? İster uzaylılara inanın, ister FED’in bu yıl üç kez faiz artırma olasılığı yükselirken TL’nin değer kazanacağına, hala bu dünyada açıklamakta zorlandığımız bir çok olay var…


Pusula’da Bugün: “Avrupa’nın Asıl Derdi”

 14.02.2017 04:46

Soru: İngiliz, Fransız ve Alman emeklileri arasındaki fark nedir?Yanıt: İngiliz sabah kahvaltısında gazetesini okur, sonra golf kulübüne gider. Fransız kahvaltıda bir kadeh şarabını içer, sonra kitabını okur. Alman ise tansiyon hapını içer ve işe gider…

Pusula’da Bugün: Kısa Vade-Uzun Vade

 14.02.2017 04:53

Geçen haftaki ABD verileri ve Fed Başkanı Yellen’ın görece yumuşak açıklamaları sonrasında küresel piyasalarda gördüğümüz iyimserliğe ara vermiş gibi görünüyoruz. Dün gördüğümüz satışlar yatırımcıları tedirgin etti, ancak gelin vademizi birkaç günden biraz daha uzun tutalım…

 

Geçen haftaki ABD verileri ve Fed Başkanı Yellen’ın görece yumuşak açıklamaları sonrasında küresel piyasalarda gördüğümüz iyimserliğe ara vermiş gibi görünüyoruz. Dün gördüğümüz satışlar yatırımcıları tedirgin etti, ancak gelin vademizi birkaç günden biraz daha uzun tutalım…

Daha önce, Fed sonrası oluşan iyimserliğin, arada düzeltmeler olsa dahi en azından yaz aylarında sürmesini beklediğimizi paylaşmıştık.

Pusula’da Bugün: “Huzursuz”

 09.02.2017 02:49

Hayatta bazı şeyler bizi rahatsız eder. Bazen bunlar ayan beyan gözümüzün önündedir, bazense nedenini bilmeden de içimizi bir huzursuzluk kaplar, bir türlü rahat edemeyiz. Son iki hafta içinde dolardaki değerlenme süreci durdu, hatta değer kaybı gördük, ancak bunun kalıcı olacağına ikna olmuş geniş bir kitleden bahsedemiyoruz. Piyasada bir huzursuzluktur sürüyor… Bir şey mi kaçırıyoruz?

 

Pusula’da Bugün: "İkiz Tehlike"

 03.02.2017 10:41

1991 tarihli İkiz Kan — Double Impact isimli filmde Jean Claude Van Damme, yıllar önce kaderin cilvesiyle birbirinden ayrılan, farklı kültürlerde yetişen ikiz kardeşleri oynar. Yıllar sonra kardeşler bir araya gelir ve ailelerinin intikamını alır. Bayat bir hikaye ve vasat oyunculuklarla bezenmiş bu film, kafamıza kakmak suretiyle bize bir de mesaj verir: Bir elin nesi var, iki elin sesi var… Bugün piyasada önemli olan iki veri de tam olarak böyle bir potansiyele sahip…

Pusula’da Bugün: “Sevemez Kimse Seni…”

 30.01.2017 10:23

“Kredi derecelendirme kuruluşu ‘X’in not indirim kararı sonrasında siyasetçilerden tepkiler giderek artıyor. Kararı siyasi bulan ve ‘finansal vandallık’ olarak nitelendiren Maliye Bakanı ‘Y’, amacın ülkeyi istikrarsızlaştırmak ve son darbeyi vurmak olduğunu söyledi”. Bu cümleleri okuyunca Cuma günü açıklanan Fitch kararına yurtiçinde verilmiş bir tepki olduğunu düşündünüz değil mi? Yanlış… 2011 yılında Portekiz’in kredi notu Moody’s tarafından düşürülünce yapılan açıklamaları okudunuz aslında. Bu kuruluşların işleri gerçekten zor. Her not indirimi sonrasında aşağılanırlar, not artırımı ise “geç kalınmış bir karar” olarak karşılanır. Gerçekten de kredi derecelendirme kurumlarının seveni pek yoktur…

 

Pusula’da Bugün: “Kalıcı Olmak”

 25.01.2017 10:20

Geçici olarak düşünülen bazı şeyler, bazı adımlar hiç de geçici olmayabilir. Hayatta geçici olarak düşündüğümüz bir çok şeyin zamanla kalıcı hale dönüştüğünü görmez miyiz? Tarihe bakın: Bir avcı kampı köye, köy şehre, şehir bir mega şehre döner. Pek az şey ömrü en az bin sene olacak düşüncesi ile başlar. Bir şey yaratırken hepimizin aklında ihtiyaç oldukça dönüp hataları düzeltme fikri vardır. Zaman içinde ise bir başka düşünce hakim olur: “Çalışıyorsa elleme!” Böylece geçici dediğimiz şeyler zamanla kalıcı olur. 2016 yılı boyunca sadeleştirilmesini beklediğimiz, tartıştığımız faiz koridorunun kalıcılığının tescillenmesi gibi…

Pusula’da Bugün: “TCMB Senaryoları”

 24.01.2017 10:16

Bu haftanın başlıca gündem maddesi belli: Salı günü son dönemin en önemli TCMB PPK toplantısı yapılacak. TL’nin, TCMB’nin son faiz artışı yaptığı 25 Kasım 2016’dan bu yana %9 değer yitirdiği bir ortamda bir kez daha faiz artışını tartışmak belki çok anlamlı gelmeyebilir. Ancak bu dönem sonrasında Türkiye’ye atfedilen risklerde ciddi artış olduğu düşünüldüğünde, yük bir kez daha TCMB’nin omuzlarında. Böyle bir ortamda TCMB’nin atacağı adımlar da yurtiçi piyasaların yönünü belirleyecek. Bugün olası TCMB adımlarını ve bunların piyasa etkilerini inceleyeceğiz.

Pusula’da Bugün: “M.S. 2017: Trump’ın Başa Geçtiği Yıl”

 20.01.2017 10:11

Tarih 20 Ocak 2017’yi Donald Trump’ın ABD’nin 45. Başkanı olarak göreve başladığı gün olarak yazacak. Dünya Trump’a ne derece hazır tartışılır, finansal piyasalar ise 8 Kasım’daki seçimden bu yana oldukça heyecanlı. Trump’ın ekonomiyi büyüteceğine ve USD’ye değer kazandıracağını düşünen piyasalar o tarihten bu yana bu yönde pozisyon alıyorlar. Mantıklı ama bir sorun var: Trump’ın bir dediği bir diğerini tutmuyor. Ya piyasalar yanılıyorlarsa?

Pusula’da Bugün:“Sadeleştirmenin Sonu”

 16.01.2017 10:48

2016’da TCMB cephesinde en çok tartıştığımız konulardan biri TCMB’nin sadeleştirme adımları idi. TCMB, borç alma-borç verme-haftalık repo ve bunların ağırlıklı ortalamasından oluşan fonlama maliyeti yerine tek bir orandan fonlamaya geçmek istediği belirtmişti. Yapılan faiz indirimlerinin de bu amaca hizmet etmesi bekleniyordu. 2017’ye ise bu kez ters yönde adımlarla başladık. Yukarıdaki yöntemlere ek olarak, yıllardır kullanılmayan “geç likidite penceresi” de artık hayatımızda. Sadeleştirme bitti, orası açık da, peki bu son adımlar ne derece amaca hizmet edecek?

Pusula’da Bugün:“Hastalık ve Tedavi”

 13.01.2017 11:05

Malumunuz TL bu aralar “hasta”. TCMB, TL’nin “toparlanması” için bu hafta harekete geçti. Uygulanan tedavi belki hastalığı iyileştirmeyecek ama tedavi için çok gerekli olan zamanı sağlayacak. Yine de durum hala hassas. Yanlış tedavi, hastalığı daha da kötüleştirebilir…

Tarih büyük salgınların insanlığı nasıl değiştirdiğine dair hikayelerle doludur.

 

Pusula’da Bugün: “Haftaya Başlarken”

 11.01.2017 11:33

Cuma günü açıklanan ABD istihdam verilerinin ardından bu haftaya TL açısından yine sıkıntılı başlıyoruz. TL açısından yeni bir hikayeden çok, mevcut kötümser beklentilerin devamı söz konusu. TL’deki değer kaybı ister istemez diğer TL cinsi varlıkları da etkiliyor. Bu haftanın küresel ve yerel gündemine baktığımızda ise görünüm ne olumlu, ne olumsuz…

Piyasalarımız 2017’ye iyi başlamadılar, burası kesin…

Pusula’da Bugün: “Piyasaya Muhalif Olmak”

 06.01.2017 11:29

Piyasalarda ezelden beri değişmeyen bazı kurallar vardır: Bazı ülke piyasaları ya da enstrümanlar diğerlerine göre ucuzdur. Bunların ucuz olmasının da haklı bir sebebi vardır: Ülke ekonomisinin büyük sorunları olabilir, şirketin satışları iflah olmamaktadır, para birimini cazip kılacak bir faiz yoktur, vs. Bunlar sorunlar bir süre daha devam edecek anlamına gelir, ama bazen de işler değişir. Bir yıl en kötü performans gösteren varlıklar, ertesi yıl ciddi bir dönüş yapabilirler, çünkü benzer ülkelere, varlıklara göre aşırı ucuzlardır. Bu durumda dün USD karşısında 3,64 ile yeni bir rekor gören TL için acaba 2017’de umutlu olabilir miyiz?

Pusula’da Bugün:“Denge Meselesi”

 04.01.2017 09:57

2016 için piyasadaki herkesin uzlaştığı tanım “beklenmeyenin olduğu yıl” idi. 2017 de barındırdığı riskler nedeniyle bir çok sürprize aday. Daha şimdiden özellikle gelişmiş ülke borsalarındaki iyimserliğin sürdürülebilirliği ve piyasalar tarafından görmezden gelinen jeopolitik risklerin devam edip etmeyeceğini tartışıyoruz. Şunu kabul edelim: Hiç bir yıla önceden bakıp da “bu yıl kolay olacak, çok para kazanacağız” diyemiyoruz. 2017’de de karamsar olmamız için bol miktarda konu olmakla birlikte, iyimser olabileceğimiz bazı noktaları gözden kaçırmayalım…

Kötümser olmak kolaydır, başımıza gelen şeylerden mutsuz olup içimize kapandığımızda nereye bakarsak bakalım kapkaranlık bir dünya görürüz.

Pusula’da Bugün: Yılbaşı Özel Sayısı

 30.12.2016 09:54

Daha önce yılın son Pusula’larında, kehanetlerde bulunmuş, hatta kendimle röportaj dahi yapmıştım. 2016’nın bu son iş gününde, 2017 için hiç bir yerde görmediğiniz, muhtemelen de hiç bir yerde göremeyeceğiniz küresel kehanetlerimi paylaşıyorum…

Avrupa siyaseti ısınacak…

Pusula’da Bugün: Yeni Yıl Kararları

 29.12.2016 11:00

Adet olduğu üzere her yıl biterken geçmiş yılın bir muhasebesi yapılır ve gelecek yıla dair kararlar alınır. Alınır alınmasına da, bunların çoğunu birkaç ay içinde hatırlamayız bile. 2015 sonunda aldığınız kararları hatırlıyor musunuz mesela? İşte… Yine de biz geleneği bozmayarak finansal hayatımıza dair kararlarımızı içeren listemizi sunalım. İlk madde belli: Bu yıl bu kararlara uyulacak!

Pusula’da Bugün: Tahmin Yapma “Sanatı”

 26.12.2016 10:41

Yılın bu zamanları farklıdır: Yabancı yatırımcılar tatile gider, piyasalarda işlem hacmi düşer, oynaklık azalır. Ekranda tüm gün aynı rakamlar döner durur. Bu dönem aynı zamanda yıllık tahminleri içeren raporların yağdığı dönemdir: Yerli yabancı, irili ufaklı kurumlardan sonraki yıla dair öngörüler gelmeye başlar. İşimiz gereği bunların çoğunu inceleriz, farklı noktalarda olup olmadığımızı, ya da rakamların neden farklı tahmin edildiğine bakarız. Bunu yeterince uzun bir süre boyunca her yıl yaparsanız iddialı tahminlerin ilk göründüğü kadar iddialı olmadıklarını anlıyorsunuz. Bugün sizlere tutması garanti tahmin yapmanız için gerekli “incelikleri” anlatacağım…

Pusula’da Bugün: Tünelin Sonu

 09.12.2016 10:35

Dünkü ECB toplantısına iki şekilde bakabiliriz. Kısa vadeli, piyasa odaklı görüş açısına göre “faiz değişmedi, tahvil alımları biraz azaltıldı, piyasalarda şimdilik çok bir şey olmaz”… Gelin buna biraz daha uzun vadeli bakalım: Muhtemelen dünyanın son 300 yıldır gördüğü en büyük parasal deneyin sonuna geldik! Dünya bir kez daha değişecek…

Pusula’da Bugün: “Sıkıntı Yok”

 07.12.2016 11:18

Bazen söylediğiniz bir söz sizi hayatınız boyunca izler, isminiz ile söyledikleriniz bir arada anılır. II. Dünya Savaşı sırasında sarf edilen ve “sıkıntı yok” olarak çevirebileceğimiz  “don’t worry about it” cümlesi ile meşhur Kermit Tyler bunun en güzel örneklerinden biridir. Tarihe geçen bu cümlenin bedeli oldukça ağır oldu. Günümüzde merkez bankalarının kullandıkları ifadeler bazen savaşlardan çok daha büyük “hasarlar” yaratıyor. Bu yüzden merkez bankaları mesajlarını daha üstü kapalı vermeyi tercih ediyorlar ve bunları deşifre etmek gerekiyor. Dün TCMB’nin verdiği mesajları da bu gözle okuyalım bugün…

Pusula’da Bugün: TCMB ve Piyasalar

 24.11.2016 12:42

ABD’de Donald Trump’ın Başkan seçilmesinin ardından küresel piyasalarda yaşanan deprem gelişen ülke para birimlerini oldukça olumsuz etkiledi. Yine de bazı ülkelerin dünyadan çok daha olumsuz ayrıştığı ve maalesef TL’nin de bu grupta yer aldığı bir gerçek. İşte son dönemde yaşanan bu olumsuz ayrışmanın ardından bugün TCMB Para Politikası Kurulu (PPK) toplanacak. Piyasanın toplantıdan beklentisi büyük. Acaba TCMB bu beklentileri karşılayabilecek mi?

2016 yılı başından geçen aya kadar olan dönemde, çekirdek enflasyondaki düşüş ve küresel piyasalardaki getiri arayışından faydalanan TCMB, gecelik borç verme faizinde toplam 250 baz puan indirime gitmişti. 

Pusula’da Bugün: 2016: Ters Köşelerin Yılı

 21.11.2016 01:11

Geçenlerde “2016 gelmiş geçmiş en berbat yıllardan biri olmaya aday” diye yazmış, sonrasında da “abarttım mı acaba, son iki ayda piyasalar belki de toparlar” diye düşünmüştüm. Sonrasında risklerin normalden fazla olduğuna kanaat getirip iyimserlik için fazla yer olmadığı görüşüne sadık kalmıştım. Tamam, piyasalar tatsız, hala düzeltme için yer var, ancak öyle bir döneme girdik ki “ters köşeler” henüz bitmemiş olabilir…

Pusula’da Bugün: ‘Suçlu’ Kim?

 18.11.2016 01:30

Basına bir açıklama yapan ABD’nin yeni Başkanı Donald Trump “Karadeniz’de Rusya ile Türkiye arasına dev bir balıkçı ağı yapılacağını” söyledi. “Ne o öyle, hamsiler bir orada bir burada, olmaz öyle, kaçak hamsi göçünü bitireceğim” dedi. Trump ayrıca Ege Denizi’ne duvar öreceğini, böylece Çeşme’de bir lahmacun-ayrana 50TL ödeyince şok geçiren Türklerin Yunanistan’daki fiyatlar nedeniyle oraya akın etmelerinin ticaret dengesini bozmasını da engelleyeceğini belirtti. “Duvar sizin oraya örülmeyecek miydi” diye fikri sorulan Meksika Devlet Başkanı Enrique Peña Nieto ise “Harika, süper, çok fena destekliyorum” dedi.

Yukarıda okuduklarınız saçma mı? Hem de bayağı bir saçma… USD/TL’de yeni zirve görüyor olmamızın nedeni dün Yellen’ın yaptığı konuşma mı? Bu da saçma. Sorunu doğru anlarsak, çözümü ve neler olabileceğini de anlayabiliriz…

USD/TL kurunda Yellen’ın konuşmasının ardından hızlanan sert bir hareket görüyoruz. Bu sabah itibarı ile de USD/TL rekor serisine devam ediyor. 

Pusula’da Bugün: Domino Taşları

 14.11.2016 01:56

“Guinness Dünya Rekorları”nı bilirsiniz. Burada domino taşlarını yıkma konusunda özel bir bölüm var. En uzun domino duvarı, en büyük domino mozaiki, bir grup tarafından devrilen en fazla domino taşı gibi bir çok dalda rekor kaydedilmiş. Bunları izlemek insana huzur verirken, piyasalarda ise insanın tüylerini diken diken yapmasının bir nedeni var…

ABD Başkanlık Seçimleri

 09.11.2016 02:10

ABD başkanlık seçimleri sonucu, 45. ABD Başkanı Donald Trump oldu. Sonuçların ardından piyasalarda ciddi dalgalanmalar görüyoruz. Kısa vadeli etkiler bir yana, piyasalarda gördüğümüz huzursuzluğun temelinde yatan, siyasi düzlemde yaşanması muhtemel büyük bir değişimin eşiğinde olduğumuz düşüncesi. Bu da orta-uzun vadede ekonomiler ve piyasalar açısından çok daha farklı fiyatlamaları beraberinde getirebilir.

Pusula’da Bugün: Gerçekler ve Algılama

 03.11.2016 07:39

Bir hırdavatçıdasınız. Size deniyor ki 1’in fiyatı 50 kuruş, 12’nin fiyatı 1 TL, 144’ün fiyatı ise 1.5 TL. Soru şu: Ne satın alıyorsunuz?

Siz yukarıdaki bilmecenin yanıtını düşünürken ufak bir ipucu vereyim: Bazen algılama, apaçık gözümüzün önünde olanı görmememize yol açar. 

Pusula’da Bugün: Travma

 01.11.2016 07:42

Hayatta neden, nasıl olduğunu tam olarak açıklayamadığımız çok şey var. Mesela bir gün uyandığınızda daha önce hiç bilmediğiniz bir dili konuşuyor olabilirsiniz! Birkaç ay öncesi ile şu ana baktığımızda piyasalarda da adeta farklı bir dil konuşuluyor. Neyse ki tıbbın aksine, bizim bu durumu açıklamak ve bundan sonra ne beklemek gerektiğine dair çok daha net fikirlerimiz var…

Pusula’da Bugün: Tahminler ve Merkez Bankaları

 27.10.2016 08:44

Günümüzde ekonomik tahmin yapmak zor. Sadece veriler değil; piyasalar, siyaset, diğer ülkelerin durumu, hatta hava şartları bile rakamları etkileyebiliyor. Merkez bankalarının işi daha da zor, zira attıkları her adım piyasaları derinden etkiliyor. Bakalım bugün TCMB’nin yapacağı açıklamalar piyasalara nasıl yansıyacak?

Pusula’da Bugün: Dağınıklık

 21.10.2016 08:46

Çocukken ebeveynimizden en çok işittiğimiz şeylerden biri herhalde ne kadar dağınık olduğumuz, daha düzenli olmamız gerektiğidir. Bu söylem düşününce mantıklı: Ne kadar düzenliyseniz aradığınızı o kadar kolay bulursunuz. Fakat araştırmalar bunun tam tersini söylüyor! Dağınıklık aslında o kadar kötü değil, hatta bazen arzu edilen bir özellik bile olabilir. Piyasalarda ise gönül rahatlığıyla tersini iddia edebiliriz: Ortam ne kadar dağınıksa, belirsizlik de o kadar yüksektir…

 

Aşırı düzenli bir çalışan aslında büyük bir sorun olabilir…

Pusula’da Bugün: Güldürürken Düşündürmek

 17.10.2016 08:52

Nobel ödülleri hakkında zaman zaman hak etti-etmedi tartışmaları çıkar. Bir de branş sorunu var: Şarkıcı Bob Dylan’ın edebiyat ödülü almış olması insanlarda bu anlamda bir şaşkınlık yarattı mesela. Diğerlerine göre daha teknik kaldığı için zaman zaman gözden kaçar, ancak Nobel ekonomi ödülü hakkında da benzer tartışmalar yıllardır sürüyor. Biz ise bugün “Alternatif Nobel”den ve buradan çıkan derslerden bahsedeceğiz…

Nobel ekonomi ödülünü geçmişte ekonomist olmayan pek çok kişi aldı. Mesela Akıl Oyunları filminden tanıdığımız John Nash bir matematikçi olmasına rağmen, Nobel ekonomi ödülü sahibi. Bunun gibi bir çok örnek var. 

Pusula’da Bugün: Yarından Sonra

 12.10.2016 07:21

“Yarından Sonra” (The Day After), ABD Başkanı Ronald Reagan’ın isteğiyle geliştirilen Yıldız Savaşları ve benzer projelerle soğuk savaş geriliminin yüksek seyrettiği dönemde çekilmiş bir filmdir. Filmde, 1980’li yılların başında nükleer savaşın gerçekleştiğini görürüz. Olayları ABD Kansas’ta yaşayanların gözünden izler, dehşete düşeriz… Kabul, durum bu kadar vahim değil ama olası bir “Brexit” kararının, buna pek de hazır olmayan piyasalarda ciddi hasar yaratması mümkün. Bugün böyle bir senaryoda neler beklememiz gerektiğini tartışacağız.

1983’te ABC kanalında yayınlanan “The Day After” filminin konusunu özetleyelim: 

PUSULA’da Bugün: Can Sıkıntısı

 12.10.2016 07:15

“Sell in May, go away — Mayıs’ta sat ve git” sloganı yıllardır yatırımcılarda yanlış bir izlenim oluşturdu. Bu sloganı duyduğumuz, okuduğumuz zaman taa sonbahara dek piyasalar ölü taklidi yapacaklar, sıkıntıdan patlayacağız diye varsaydık. Belki böyle yazlar geçmişte yaşanmıştır ama son yıllarda tam tersine aksiyon filmi havasında yaz ayları geçiriyoruz. 2016 yazı da belli ki hiç farklı olmayacak. Hâlbuki insanın canının sıkılması gayet iyi bir şey…

Psikanalist Adam Phillips 1993 yılında yazdığı bir kitapta “can sıkıntısına” bambaşka bir yaklaşım getirdi. Phillips’e göre sıkılmak, hayatın anlamını sorgulamak için elzem. 

Pusula’da Bugün: İstihdam Verileri Sonrası

 10.10.2016 03:25

Brexit konusunun öne çıktığı, GBP’de sert değer kaybının yaşandığı bir haftayı geride bıraktık. Haftanın piyasa açısından en önemli olayı olan ABD istihdam verileri ise beklenen heyecanı sağlayamadı. Bu haftaya ise ABD piyasalarının kapalı olması nedeniyle sakin bir başlangıç yapıyoruz, ancak hafta boyunca yaşanacak gelişmeler bu sakinliğin sorgulanmasına yol açabilir.

Her ayın ilk Cuma günü açıklanan ABD istihdam verileri piyasanın üzerinde spekülasyon yapmayı belki de en sevdiği veridir.

Pusula’da Bugün: Flash Crash

 07.10.2016 03:34

6 Mayıs 2010’da ABD borsalarında tuhaf bir şey oldu: Endekslerde saniyeler içinde %10’a varan düşüşler görüldü, bu düşüşün piyasa ederi yaklaşık $1 trilyon idi. Piyasalar sonraki dakikalarda ancak kısmen toparlanabildiler. Olayın nedeni üzerine teoriler üretildi, gerçek ise 5 yıl sonra ortaya çıktı: Bir trader, kullandığı programlarla piyasayı manipüle etmişti. Bu sabah bu kez İngiliz Pound’unda bir “flash crash” yaşadık. Sebebi üzerine yine teoriler olmakla birlikte, gerçekler elbette bir gün açığa çıkacak…

2010’daki olayın şüphelisi Navinder Singh Sarao isimli kişi…

Pusula’da Bugün: Ekim

 03.10.2016 03:46

Rahatsız, huzursuz bir Eylül ayının ardından bugün Ekim ayının ilk iş günü. Bugün aynı zamanda bu yıl “Daha İyi Bir Dünya Tasarla” teması ile kutlanan dünya mimarlık günü. Mimarların bizim için daha iyi bir dünya tasarlamaya devam edeceklerini umalım, zira piyasalara bakarsanız Ekim ayı da sıkıntılı başlıyor…

Mimarlar için aynı anda bir sürü şeyi düşünmeleri gereken insanlar derler.

Pusula’da Bugün: Aralık Neşesi

 22.09.2016 04:16

Dün beklendiği üzere Fed faizi değiştirmedi ve yine çokça dillendirildiği üzere Aralık ayına dair güçlü bir sinyal verdi. Birazdan aşağıda ayrıntılarını okuyacaksınız, ama görünen o ki Aralık ayında bir faiz artırımı gelmesi olasılığı şu anda piyasanın tanıdığı olasılığın çok daha üzerinde. Adeta davul zurna ile ilan edilmiş bir faiz artırımı niyeti ile karşı karşıyayız. Durum neredeyse Aralık 2015’teki faiz artırımı ile aynı. Peki, piyasalar neden bunu coşkuyla karşılıyor?

Yıllar önce yabancı bir fon yöneticisi “eğer bir raporun başlığı bir soru ise raporu okumadan siliyorum. Şimdiye dek bu strateji işe yaradı, hiç bir şey kaçırmadım, bilakis gereksiz şeyleri okumamış oldum” demişti.

Pusula’da Bugün: Tatil Dönüşü

 19.09.2016 04:46

9 günlük tatil boyunca dinlendiniz, piyasalardan uzak kalarak kendinize geldiniz, değil mi? Pazartesi sendromunun şahikasını yaşadığınız şu anda sizi gerçek dünyaya bir an önce döndürecek bir haberim var: Siz yokken piyasalar gitti geldi, hala da sallantı sürüyor. Rakamlara bakınca çok bir şey olmamış diyeceksiniz, ama bunlar piyasaların toparlanmış hali… Tatil yüzünden bu oynaklıktan faydalanamadığınızı, kaçırdığınızı düşünüyorsanız, halinize şükredin. Ya Hindistan’da yaşayan bir yatırımcı olsaydınız?

Bu bayram tatilinin 9 güne uzaması takvimin bir cilvesi olsa da, zaman zaman “Türkiye’de çok fazla tatil yapılıyor” serzenişini duyarız.

Pusula’da Bugün: Az Bilgi, Çok Laf

 07.09.2016 05:41

Bazı insanlar vardır, saatlerce konuşurlar ama bir şey söylemezler. Bunlar genellikle bahsettikleri konu hakkında yoğun bir bilgisi olmayan, ama bunu kabul etmeyen kişilerdir. Hâlbuki “bilmiyorum” demek de bir erdemdir. Piyasalarda ise “bilmiyorum demek ayıptır” gibi bir anlayış var adeta. Ama sonra bakın başımıza neler geliyor…

19 Nisan 1995’te ABD Pittsburgh’da aynı gün iki banka birden soyuldu.

Pusula’da Bugün: Ortalamanın Laneti

 05.09.2016 02:40

İnsan yapımı olan her şey bir kusur ile birlikte gelir: Bunlar birçok açıdan bize göre değildir, ortalama insan içindir. Dünya ortalamaya alışkındır, ortalama insan için tasarlanmıştır. Testler, yasalar, konut kredisi faizleri, kıyafet ölçüleri hep ortalama kavramına dayanır. Ancak ortalamalar her zaman çok anlamlı olmayabilir…

Günümüzde insan yapımı olan her şey bir kusur ile birlikte geliyor: Seri üretim olan eşyalar birçok açıdan bize göre değildir, ortalama insan içindir.

Pusula’da Bugün: Sonbahara Girerken

 01.09.2016 04:08

Ağustos ayı küresel piyasalarda kimsenin etliye sütlüye bulaşmak istemediği, genel olarak yönsüz, hacimsiz, hatta sevimsiz bir ay oldu. Küresel piyasalarda Haziran sonundaki Brexit oylamasının ardından Temmuz ayı oldukça hareketli geçmişti. Bu dönemde Türkiye’de yaşananlar da kuşkusuz yatırımcıları diken üstünde tutmaya yetip de artmıştı. Bu psikolojinin ardından 2016 yılı Ağustos ayını, yatırımcıların heyecandan uzak durdukları bir ay olarak hatırlayacağız. Acaba sonbahar üzerimizdeki bu rehaveti atmamıza yol açacak mı derseniz, kesinlikle evet…

Sıkıcı bir ayın ardından Eylül ayının ilk gününe başlıyoruz ve şöyle bir önümüze baktığımızda Eylül ayının Ağustos ayından çok daha hareketli geçeceğini şimdiden söyleyebiliriz.

Pusula’da Bugün: Çekince

 29.08.2016 04:18

Bazı filmlerde en baştan gerçek olaylardan esinlenildiği söylenir. Geri kalan filmlerin hemen hepsinde farklı sözcüklerle olsa da temelde şu ifadeler yer alır: “Bu filmde yer alan olaylar ve kişiler kurgu eseridir, gerçek kişi ve kurumlarla ilgisi yoktur, benzerlikler tesadüf eseridir”. Bunun üzerinde pek durmayız, bakar geçeriz. Ama her şeyde olduğu gibi bunun da bir çıkış noktası vardır… Ve çekinceler de bazen göründüğü gibi olmayabilir.

Bu ibarenin çıkış nedeni 1933 yılına, ve hatta daha öncesine, Çarlık Rusya’sının son hanedanına hizmet eden mistik Grigori Rasputin’e dayanır.

Pusula’da Bugün: Para Olmayınca…

 23.08.2016 04:27

Bugünlerde bir yayın platformu, sırf Star Trek’e (Uzay Yolu) özgü bir kanalda serinin gelmiş geçmiş tüm filmlerini yayınlıyor. Çocukluğumuza dönmenin yarattığı nostalji bir yana, o yıllarda geleceğe dair yapılmış öngörüleri bir kez daha gözlemlemek çok eğlenceli. Fakat filmleri izlerken bir şeyin beni rahatsız ettiğini fark ettim: Star Trek’te hiç kimse doğru düzgün bir iş ile iştigal etmiyor, esnaflık müessesesi mevcut değil, hatta ortada para bile yok! Şu an için paranın olmadığı bir ekonomik sistem uzak bir olasılık. Ülke olarak para bulmak, fon çekmek bilakis çok önemli, bu da bir sürü şarta bağlı…

Konu ben fark edene dek zaten birçok yerde, birçok kişi tarafından tartışılmış. Hatta gelecekte hâkim olacak ekonomik düzen de serinin 205. bölümünde Kaptan Picarde tarafından anlatılmış.

Pusula’da Bugün: Sabırsızlığın Resmi

 19.08.2016 04:49

Nazım Hikmet “Saman Sarısı” şiirinde ressam Abidin Dino’ya “Sen mutluluğun resmini yapabilir misin?” diye sorar. Abidin Dino mutluluğun resmini yapmaz, çünkü o da bilir ki mutluluk tek bir kare ile somutlaştırılamaz. Yine de bazı kavramlar yeri geldiğinde tek kare ile harika şekilde özetlenebilir. Mesela Nazım Hikmet “Sen sabırsızlığın resmini çizebilir misin Abidin?” diye bugün sorsa hemen yanıt alabilirdi. Sabretmek bugünlerde oldukça lüks bir kavram. Piyasalarda ise sabır oldukça zor bulunan bir erdem haline geldi…

Abidin Dino, Nazım Hikmet Ran ve çok sevdiği eşi Vera, Paris’te bir otel odasında kalmaktadır.

Pusula’da Bugün: Occam’ın Usturası

 15.08.2016 05:32

Varsayalım ki bir bilim insanısınız ve bir deney yapıyorsunuz. Deneyin sonucunu iki teori ile açıklayabiliyorsunuz. Hangi teoriyi tercih edersiniz, kriteriniz ne olur? Buradan piyasa için ne ders çıkarabiliriz?

14 yüzyılın önemli düşünürlerinden Ockham’lı William bu noktada bize yol gösterebilir. 

Pusula’da Bugün: Kimse Mükemmel Değildir

 11.08.2016 05:36

Bazen hiç düşünmeden yaptığımız şeyler çok güzel sonuçlar doğurabilir. Bunun tersi de geçerli: Düşüne taşına aldığınız bir kararın tamamen ters yönde sonuçlar doğurduğunu da görebiliriz. Neticede kimse mükemmel değil, bazen şansa da ihtiyacımız var. Ekonomide de aldığınız kararların bazı karşılıkları olur. Ayrıca tercihlerinizin arzu ettiğiniz sonuçları vermesi, küresel piyasaların seyrine bağlı da olabilir. İşte bazen öyle olur ki kararlar iyi niyetlidir, ama sonuçlar sizi şaşırtır…

 

1959 yapımı “Bazıları Sıcak Sever” (Some Like It Hot), başrollerinde Marilyn Monroe, Tony Curtis ve Jack Lemmon’un oynadığı bir komedi filmi.

Pusula’da Bugün: Olimpiyat Ruhu

 08.08.2016 10:45

Cuma günü başlayan Rio 2016 Olimpiyatları bir çok tartışmayı da beraberinde getirdi. Ama bu tartışmalar bir yana, olimpiyat ruhu aynı, yıllardır değişmiyor… Şurası açık ki siyasetin gölgesi azalınca, insanlar daha iyi daha güzel bir dünya için bir araya gelebiliyorlar. Ancak ekonomik anlamda iyi niyetten daha fazlasına ihtiyaç olduğu da kesin…

Olimpiyatların ne olduğu, ya da ne olması gerektiği konusu eleştiriye oldukça açık.

Pusula’da Bugün: Azim

 05.08.2016 10:52

Piyasalar açısından kritik bir gündeyiz. Bunların sonuçları belki piyasalarda satışlara yol açacak, belki de tam tersi bir rahatlamaya. Ancak ne olursa olsun, önemli olan hedefe kilitlenmek, engellerin bizi yolumuzdan döndürmesine izin vermemek. 18 yaşındaki Yusra’nın hikâyesine bakalım mı?

Şam’daki Daraya bölgesinde yaşayan Yusra Mardini, yüzme hocası olan babasının etkisiyle 3 yaşında yüzmeye başladı.

Pusula’da Bugün: Gizli Mesajlar

 04.08.2016 11:13

İnsanlığı meşgul eden, sürekli yanıtlar aranan bir çok konu var. Kanser tedavisinden tutun da, “uzayda yalnız mıyız” sorusuna kadar yıllardır insanlar yeni şeyler keşfetmeye uğraşıyor. Bunlar insanlık adına güzel şeyler… Bir de yine insanlığı meşgul eden, ancak “bulsak insanlığa ne faydası olacak” dediğimiz bir şey daha var: Şarkılara gizlenmiş olan mesajlar… Buna kafa yoran o kadar insan var ki şaşarsınız. Üstelik gizlisi saklısı olmayan, mevcut halimizi gayet güzel açıklayan şarkılar varken…

 

Şarkıların içinde gizli mesajlar olduğu ve bunların şeytana tapanlar tarafından yerleştirildiği fikri, Batı dünyasının uğraşmayı ve sık sık gündeme getirmeyi sevdiği bir konudur.

Pusula’da Bugün: Hayatın Doğal Akışı

 01.08.2016 11:36

15 Temmuz’un ardından piyasalarımız yaralarını sarmaya devam ediyor. Piyasalarımızdaki görece hızlı toparlanmada, dış piyasalardaki gelişmelerin katkısı da yadsınamaz haliyle. Önlemler almak, her duruma karşı hazırlıklı olmak iyidir, ama bazen bir şey yapmasanız da olur: Hayatın doğal akışı sorunları çözer…

1872’de ABD’deki Yellowstone Milli Parkı yaratıldığı zaman yetkililerin bir sorunu vardı: Kurtlar…

Pusula’da Bugün: Tahminler ve Eksikler

 29.07.2016 11:51

Biz yine kendi dertlerimizle boğuşurken, dünya dönmeye devam ediyor. Piyasalarımızın yeni bir denge bulmaya başladığı şu günlerde, yavaş yavaş yatırımcılar gözlerini yeniden dış piyasalara çevirmeye başlasalar iyi olacak, zira yeni gelişmeler söz konusu. Elbette yurtiçinde ne olup bittiği de önemli, ancak Türkiye ile ilgili analizlere biraz zaman boyutu katarak bakmakta fayda var…

Dış piyasalar deyince kuşkusuz ilk bakacağımız yer ABD ve Fed…

Pusula’da Bugün: Boşanma

 27.07.2016 01:53

Bir evliliğin bitmesi için çok geçerli sebepler vardır: Çekilmez hala gelen tartışmalar, şiddet, derin kişilik farklılıkları, evlendikten sonra çok değişen bir eş gibi… Bazen bunlara göre daha az geçerli ama hala haklı sebepler de olur: Aynı şeylerden zevk almamaya başlamak, hayatın monotonlaşması, maddi sıkıntılar… Maksat bahane olsun, her sabah kahvaltıda aynı şeyleri yemek bile bazen bir sebeptir! Malumunuz İngilizler de 23 Haziran’da, AB ile olan “evliliklerini” bitirme kararı aldılar. Ayrılık yanlısı kampın söylemi aslında “daha az geçerli sebepler” kategorisine giriyor gibi. Öyle ya da böyle, artık nedenini nasılını tartışmak yerine bundan sonra ne olacağına odaklanma zamanı.

19 yüzyılın başlarında İngiltere’de evlilik müessesesi oldukça karışık bir hal almıştı. Kadınların kocalarından “kurtulmak” için onları arsenik ile zehirlemeleri oldukça yaygındı. 

Pusula’da Bugün: Sanal Gerçekler

 15.07.2016 01:31

Çocukların bir araya geldiklerinde artık fiziksel bir oyun oynamadıklarını, hepsinin kendi telefon ve tabletlerine gömüldüklerini, yeni iletişim şeklinin bu olduğunu gözlemliyorsunuzdur. Yetişkinler olarak da zaten farklı değiliz. Boş bulduğumuz her an telefonlarımıza bakıyoruz. Yolda yürürken telefonuna bakan birisini görmek de bu yüzden son yıllarda artık hiç ilginç değil. Ancak artık biraz daha dikkatli olmakta fayda var. Karşınızdan gelen kişi gözleri ekrana kilitlenmiş olarak yavaşça yürüyor, parmakları sürekli ekranda geziniyorsa “Pokemon” avlıyor olabilir. “Pokemon Go” oyunu piyasaya baş döndürücü bir giriş yapmış olabilir, ama bizim piyasalardaki hareketler kesinlikle daha baş döndürücü değil mi?

“Pokemon Go” şahsen beni oyun olarak değil de, sanal gerçekliğin hayatımıza ileride daha fazla nasıl girebileceği konusunda açtığı yol nedeniyle heyecanlandırıyor.

Pusula’da Bugün: Faizlerin Yönü

 14.07.2016 01:38

Einstein ölmüş, öbür dünyada işlemlerin tamamlanmasını beklemektedir. Bu bekleme esnasında Einstein etrafındakilerle tanışmaya başlar. İlk kişinin IQ seviyesi 180’dir. Einstein “sizinle matematik tartışabiliriz” der. İkinci kişinin IQ’su 100’dür. Einstein “sizinle de tiyatrolarda ne olup bittiğini konuşabiliriz” der. Son kişinin IQ’su 70’tir. Einstein gülümser ve sorar “sizce faizler ne yöne gidiyor?”

Bildiğiniz üzere bir süredir tahvil faizlerinin seyri gündemimizde oldukça fazla yer tutuyor.

Pusula’da Bugün: Boşanma

 27.06.2016 03:45

Bir evliliğin bitmesi için çok geçerli sebepler vardır: Çekilmez hala gelen tartışmalar, şiddet, derin kişilik farklılıkları, evlendikten sonra çok değişen bir eş gibi… Bazen bunlara göre daha az geçerli ama hala haklı sebepler de olur: Aynı şeylerden zevk almamaya başlamak, hayatın monotonlaşması, maddi sıkıntılar… Maksat bahane olsun, her sabah kahvaltıda aynı şeyleri yemek bile bazen bir sebeptir! Malumunuz İngilizler de 23 Haziran’da, AB ile olan “evliliklerini” bitirme kararı aldılar. Ayrılık yanlısı kampın söylemi aslında “daha az geçerli sebepler” kategorisine giriyor gibi. Öyle ya da böyle, artık nedenini nasılını tartışmak yerine bundan sonra ne olacağına odaklanma zamanı.

Pusula’da Bugün: Yarından Sonra

 22.06.2016 03:14

“Yarından Sonra” (The Day After), ABD Başkanı Ronald Reagan’ın isteğiyle geliştirilen Yıldız Savaşları ve benzer projelerle soğuk savaş geriliminin yüksek seyrettiği dönemde çekilmiş bir filmdir. Filmde, 1980’li yılların başında nükleer savaşın gerçekleştiğini görürüz. Olayları ABD Kansas’ta yaşayanların gözünden izler, dehşete düşeriz… Kabul, durum bu kadar vahim değil ama olası bir “Brexit” kararının, buna pek de hazır olmayan piyasalarda ciddi hasar yaratması mümkün. Bugün böyle bir senaryoda neler beklememiz gerektiğini tartışacağız.

1983’te ABC kanalında yayınlanan “The Day After” filminin konusunu özetleyelim:

Pusula’da Bugün: Can Sıkıntısı

 20.06.2016 03:24

“Sell in May, go away — Mayıs’ta sat ve git” sloganı yıllardır yatırımcılarda yanlış bir izlenim oluşturdu. Bu sloganı duyduğumuz, okuduğumuz zaman taa sonbahara dek piyasalar ölü taklidi yapacaklar, sıkıntıdan patlayacağız diye varsaydık. Belki böyle yazlar geçmişte yaşanmıştır ama son yıllarda tam tersine aksiyon filmi havasında yaz ayları geçiriyoruz. 2016 yazı da belli ki hiç farklı olmayacak. Hâlbuki insanın canının sıkılması gayet iyi bir şey…

Psikanalist Adam Phillips 1993 yılında yazdığı bir kitapta “can sıkıntısına” bambaşka bir yaklaşım getirdi. Phillips’e göre sıkılmak, hayatın anlamını sorgulamak için elzem.

Pusula’da Bugün: Kavak Yellerinin Sonu

 16.06.2016 03:28

Ülkemizde neredeyse her yerde yetişen kavak ağacı, her bölgenin doğal koşullarına bağlı olarak çeşitlilik gösterir. Kavak yaprakları en esintisiz, en yaprak kımıldamaz havada bile dalgalanır, tatlı bir ses yapar, adeta kendi dünyasını yaratır. İşte kendinden başka kimsenin farkında olmadığı, hissetmediği düşüncelere, hislere kapılanlar için “başında kavak yelleri esmek” deyiminin yakıştırılması da bundandır. Deyim, özellikle sorumluluk duygusundan uzak gençleri tanımlamada kullanılır. Peki, sizce (bu anlamıyla olmasa bile) Fed’i de bu çerçevede değerlendirebilir miyiz?

Bu sorunun yanıtı olaylara hangi cepheden baktığınıza bağlı olarak değişebilir. Kuşkusuz piyasanın bakışı ile bir merkez bankasının olaylara bakışı, tahmin yöntemleri birbirinden çok farklı…

Pusula’da Bugün: Kavak Yellerinin Sonu

 16.06.2016 10:52

Ülkemizde neredeyse her yerde yetişen kavak ağacı, her bölgenin doğal koşullarına bağlı olarak çeşitlilik gösterir. Kavak yaprakları en esintisiz, en yaprak kımıldamaz havada bile dalgalanır, tatlı bir ses yapar, adeta kendi dünyasını yaratır. İşte kendinden başka kimsenin farkında olmadığı, hissetmediği düşüncelere, hislere kapılanlar için “başında kavak yelleri esmek” deyiminin yakıştırılması da bundandır. Deyim, özellikle sorumluluk duygusundan uzak gençleri tanımlamada kullanılır. Peki, sizce (bu anlamıyla olmasa bile) Fed’i de bu çerçevede değerlendirebilir miyiz?

Bu sorunun yanıtı olaylara hangi cepheden baktığınıza bağlı olarak değişebilir. Kuşkusuz piyasanın bakışı ile bir merkez bankasının olaylara bakışı, tahmin yöntemleri birbirinden çok farklı… 

Pusula’da Bugün: Göz Açıp Kapayıncaya Dek

 13.06.2016 03:36

2012 yılında Google uzmanları bir çalışma yaptılar. Buna göre, internette bir bağlantıya tıklandığında sitenin 400 milisaniye içinde açılıyor olmasında fayda var. Yoksa kullanıcı sitenin çok yavaş olduğunu düşünüp vazgeçebiliyor. 1 milisaniye, 1 saniyenin binde biri. 400 milisaniye de kabaca gözümüzü kırpıp açmamıza denk. Artık insanlar o kadar sabırsız ki internette en önemli özellik hız. İnternette sabırsız olan insanlar piyasalarda ne kadar sabırlı sizce?

İlk bilgisayarlarla 1990’ların ortalarında tanışanlar hatırlayacaktır. O zaman internete bağlanmak o kadar zahmetli ve o kadar masraflıydı ki, hemen herşey disketlerle, dosya taşıyarak yapılırdı.

Pusula’da Bugün: Göz Açıp Kapayıncaya Dek

 13.06.2016 10:43

2012 yılında Google uzmanları bir çalışma yaptılar. Buna göre, internette bir bağlantıya tıklandığında sitenin 400 milisaniye içinde açılıyor olmasında fayda var. Yoksa kullanıcı sitenin çok yavaş olduğunu düşünüp vazgeçebiliyor. 1 milisaniye, 1 saniyenin binde biri. 400 milisaniye de kabaca gözümüzü kırpıp açmamıza denk. Artık insanlar o kadar sabırsız ki internette en önemli özellik hız. İnternette sabırsız olan insanlar piyasalarda ne kadar sabırlı sizce?

İlk bilgisayarlarla 1990’ların ortalarında tanışanlar hatırlayacaktır. O zaman internete bağlanmak o kadar zahmetli ve o kadar masraflıydı ki, hemen herşey disketlerle, dosya taşıyarak yapılırdı.

Pusula’da Bugün: Kısa Vade - Uzun Vade

 10.06.2016 10:38

Geçen haftaki ABD verileri ve Fed Başkanı Yellen’ın görece yumuşak açıklamaları sonrasında küresel piyasalarda gördüğümüz iyimserliğe ara vermiş gibi görünüyoruz. Dün gördüğümüz satışlar yatırımcıları tedirgin etti, ancak gelin vademizi birkaç günden biraz daha uzun tutalım…

Geçen haftaki ABD verileri ve Fed Başkanı Yellen’ın görece yumuşak açıklamaları sonrasında küresel piyasalarda gördüğümüz iyimserliğe ara vermiş gibi görünüyoruz. 

Pusula’da Bugün: Eylül’de Gel

 06.06.2016 10:34

Alpay’ın meşhur “Eylül’de Gel” isimli şarkısını sanırım bilmeyen yoktur. “Eylül’de Gel”, yaz boyunca birbirini göremeyecek genç aşıkların şarkısıdır. Bu güzelim şarkı aynı zamanda bir nesil için, o zamanki eğitim sisteminde yer alan ve Eylül’de yapılan bütünleme sınavlarını anımsatır. An itibarı ile ise pekâlâ piyasanın Fed’e çağrısı olabilir: “Yazın faiz artışını unut, Eylül gibi gel, konuşalım bakalım”…

“Eylül’de Gel” bir Marc Aryan şarkısının üzerine Fecri Ebcioğlu’nun söz yazması ile ortaya çıkmış. 

Pusula’da Bugün: Hiç Bitmeyen “Deja Vu”

 30.05.2016 10:23

Bazen öyle zamanlar olur ki içinde bulunduğumuz anı daha önce de yaşamış gibi hissederiz. Kesin bir açıklaması olmamakla birlikte, “Deja Vu” denilen bu olgu konusunda bazı teoriler mevcut. Piyasa açısından ise işin açıklamaya pek muhtaç bir tarafı yok: Olayların rengi değişir, kişiler gelir gider ama nihayetinde tarih öyle ya da böyle tekerrür eder. İşte yine böyle bir dönemdeyiz: Daha önce yaşadığımız olaylar bir kez daha yineleniyor, bundan sonra da yinelenecek. Adeta hiç bitmeyen bir “deja vu” içindeyiz…

Pusula’da Bugün: Yerel Rüzgar

 25.05.2016 05:42

Dün yurtiçi piyasalarda ciddi primler gördük. Bunun önemli bir kısmı yurtiçi siyasi gelişmelerden kaynaklanıyor. Hem siyasi risklerin bundan sonraki dönemde azalacağı algılaması, hem de ekonomi cephesinde yatırımcıları bir süredir tedirgin eden “hızlandırılmış faiz indirimi sürecinin” gerçekleşmeyeceği düşüncesi piyasalarımızı belli ki bir süre daha destekleyecek. Bu süreçte TCMB’ye büyük iş düşecek…

Pusula’da Bugün: Yorgunluk

 23.05.2016 05:26

 

Bazen ne kadar dinlenirsek dinlenelim, kendimizi dinlenmiş hissetmeyiz. Çünkü mesele fiziksel değil, psikolojik yorgunluk ve bu yorgunluk dinlenerek geçmiyor. İşin kötüsü, yorgunken verdiğimiz kararlar daha dinç iken verdiğimiz kararlardan farklı oluyor. İşte şimdi de piyasalarda böyle bir yorgunluk dönemindeyiz. Peki, yatırımcıların kararları nasıl farklılaşacak?

 

Son dönemde yapılan araştırmalara göre yorgunken verdiğimiz kararlarda risk almamayı tercih ediyoruz.

PUSULA’da Bugün: Sorular Sorulmak İçindir

 18.05.2016 05:23

Sunucu — “Amerikalıların beşte biri dünya haritasında ABD’yi bulamıyorlar. Sizce neden?”

Caitlin Upton, 2007 Miss Teen USA yarışması finalisti — “Şahsen Amerikalıların bunu yapamamasını, bazı insanların haritalarının olmamasına bağlıyorum. Bence bizim eğitimimiz, Güney Afrika ve Irak ve bunun gibi her yerde ve inanıyorum ki bizim eğitim sistemimiz burada Amerikalılara, Güney Afrikalılara, Iraklılara ve Asya ülkelerine yardımcı olmalı. Böylece çocuklarımız için bir geleceği inşa edebiliriz”

Pusula’da Bugün: Yol Kazaları

 16.05.2016 05:17

Hayatta bazen hiç aklımıza gelmeyen şeyler pekâlâ mümkün olabiliyor. Bizler gibi piyasalarla haşır neşir olan insanlar, değişen şartlara uyum sağlama konusunda diğerlerine göre çok daha şanslılar. Biz artık şaşırmamaya alıştığımız gibi, Türkiye’nin kendine has olayları da bu süreci kolaylaştırıyor. Aslında, her ülkenin kendi dinamikleri var, ama işte her ülkedeki yatırımcılar bizim kadar “şanslı” olamıyorlar…

Varsayalım ki Venezüellalı bir girişimcisiniz. Bundan 20 yıl önce gidip bir imalat tesisi kurdunuz.